1

ဧဝံ မေ သုတန္တိအာဒိ၊

ဧဝံမေသုတံ ဤသို့အစရှိသောစကားသည်။

Evaṃ me sutantiādi,

The word 'evam me sutam, etc.'

2

ကန္ဒရကသုတ္တံ၊

ကန္ဒရကသုတ်တည်း။

kandarakasuttaṃ,

is the Kandaraka sutta

3

တတ္ထ၊

ထိုကန္ဒရကသုတ်၌။

tattha,

in the Kandara sutta

4

စမ္ပာယန္တိ၊

စမ္ပာယံဟူသည်ကား။

campāyanti,

campāyaṃ means

5

ဧဝံ နာမကေ၊

ဤသို့ စမ္ပာဟူ၍ အမည်ရှိသော။

evaṃ nāmake,

thus, by the name of

6

နဂရေ၊

မြို့၌။

nagare,

in the city

7

ဟိ ယသ္မာ၊

အကြင်ကြောင့်။

hi yasmā,

Because

8

တဿ နဂရဿ၊

ထိုမြို့၏။

tassa nagarassa,

of the city

9

အာရာမပေါက္ခရဏိအာဒီသု၊

အာရာမ်လေးထောင့်ကန် အစရှိကုန်သော။

ārāmapokkharaṇiādīsu,

enclosure, square-corner-lake, etc.

10

တေသု တေသု ဌာနေသု၊

ထိုထိုအရပ်တို့၌။

tesu tesu ṭhānesu,

in (those) those places

11

စမ္ပကရုက္ခာဝ၊

စကားပင်တို့သည်သာလျှင်။

campakarukkhāva,

only the champac trees

12

ဥဿန္နာ၊

များကုန်သည်။

ussannā,

abundant

13

အဟေသုံ၊

ဖြစ်ကုန်ပြီ။

ahesuṃ,

have been

14

တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

tasmā,

therefore

15

စမ္ပာတိ၊

စမ္ပာဟူ၍။

campāti,

"Campā"

16

သင်္ခံ၊

ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့။

saṅkhaṃ,

for calling/ to call

17

အဂမာသိ၊

ရောက်ပြီ။

agamāsi,

has reached/ been

18

ဂဂ္ဂရာယပေါက္ခရဏိယာတီရေတိ၊

ဂဂ္ဂရာယပေါက္ခရဏိယာတီရေဟူသည်ကား။

gaggarāyapokkharaṇiyātīreti,

gaggarāyapokkharaṇiyātīre means

19

တဿ စမ္ပာနဂရဿ၊

ထိုစမ္ပာမြို့၏။

tassa campānagarassa,

of the Campā city

20

အဝိဒူရေ၊

မနီးမဝေးသော အရပ်၌။

avidūre,

in the place neither near nor far (around)

21

ဂဂ္ဂရာယနာမ၊

ဂဂ္ဂရာအမည်ရှိသော။

gaggarāyanāma,

named Gaggarā

22

ရာဇမဟေသိယာ၊

မင်း၏မိဖုရားကြီးသည်။

rājamahesiyā,

the queen (of the king)

23

ခဏိတတ္တာ၊

တူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။

khaṇitattā,

because of being dug

24

ဂဂ္ဂရာတိ၊

ဂဂ္ဂရာဟူ၍။

gaggarāti,

"Gaggarā"

25

လဒ္ဓဝေါဟာရ၊

ရအပ်သောခေါ်ဝေါ်ခြင်းရှိသော။

laddhavohāra,

having the name of

26

ပေါက္ခရဏီ၊

လေးထောင့်ကန်သည်။

pokkharaṇī,

a square-lotus pond

27

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

exist/is/has

28

တဿာ၊

ထိုလေး ထောင့်ကန်၏။

tassā,

of the square-lotus pond

29

တီရေ၊

ကန်ရိုးကန်ဘောင်၌။

tīre,

at the bank

30

သမန္တတော၊

ထက်ဝန်းကျင်မှ။

samantato,

from all round

31

နီလာဒိပဉ္စဝဏ္ဏကုသုမပ္ပဋိမဏ္ဍိတံ၊

ပန်းသုံးပင် မဟာလှေကားပင် ပင်လယ်ကသစ်ပင် သင်းခွေပင် ငုရွှေပင်တို့နှင့် ရောနှောသောစကားတောဖြစ်၍ ညိုသောအဆင်းရှိသော ငါးပါးသောအဆင်းရှိသော ပန်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော။

nīlādipañcavaṇṇakusumappaṭimaṇḍitaṃ,

decorated by flowers of five colours, e.g. brown, etc. due to the mixture of the wood of champac trees with amherstia nobilis, great-stair-tree, coral tree, wild jasmine and cassia fistula the wood of champac trees

32

မဟန္တံ၊

ကြီးကျယ်သော။

mahantaṃ,

great

33

စမ္ပကဝနံ၊

စကားတောသည်။

campakavanaṃ,

wood of champac trees

34

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

is/ exist

35

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

36

ကုသုမဂန္ဓသုဂန္ဓေ၊

ပန်းသုန်း စကားပန်းတို့၏အနံ့ ဖြင့် သင်းတကြိုင်ကြိုင် ပျံ့လှိုင်ထုံသင်းသော အနံ့ရှိသော။

kusumagandhasugandhe,

having fragrance of amherstia nobilis and champac trees

37

တသ္မိံ စမ္ပကဝနေ၊

ထိုပိတုန်း ပျားတို့၏ ပျံသွားကူးသန်း ပန်းရက်ယူရာ နီဝါဆင့်ဆင့် ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သော စကားတော၌။

tasmiṃ campakavane,

in the wood of champac trees with blossom on which bumble bees, bees are busy with sucking nectars

38

ဝိဟရတိ၊

နေတော်မူ၏။

viharati,

resides

39

တံ ဝစနံ၊

ထိုစကားကို။

taṃ vacanaṃ,

that word

40

သန္ဓာယ၊

ရည်၍။

sandhāya,

with reference to

41

ဂဂ္ဂရာယပေါက္ခရဏိယာတီရေတိ၊

ဂဂ္ဂရာယပေါက္ခရဏိယာတီရေဟူ၍။

gaggarāyapokkharaṇiyātīreti,

gaggarāyapokkharaṇiyātīre'

42

ဝုတ္တံ၊

ဆိုအပ်၏။

vuttaṃ,

is said

43

မဟတာဘိက္ခုသံဃေနသဒ္ဓိန္တိ၊

မဟတာဘိက္ခုသံဃေနသဒ္ဓိံဟူသည်ကား။

mahatābhikkhusaṃghenasaddhinti,

Mahatābhikkhusaṃghenasaddhiṃ' means

44

အဒဿိတပရိစ္ဆေဒေန၊

ငါးရာဟူ၍လည်းကောင်း အခွဲနှင့်တကွ သုံးရာဟူ၍လည်းကောင်း မညွှန်းအပ်သောအပိုင်းအခြားရှိသော။

adassitaparicchedena,

having indefinite number that cannot be indicated either five hundreds or three hundreds and half

45

မဟန္တေန၊

များစွာသော။

mahantena,

great/ large

46

ဘိက္ခုသံဃေန၊

ရဟန်းအပေါင်းနှင့်။

bhikkhusaṃghena,

number of monks

47

သဒ္ဓိံ၊

တကွ။

saddhiṃ,

with

48

ပေယောတိ၊

ပေယောဟူသည်ကား။

peyoti,

Peya' means

49

တဿ၊

ထိုဆင်စီးသောယောကျာ်း၏ သား၏။

tassa,

of the son of elephant trainer

50

နာမံ၊

အမည်တည်း။

nāmaṃ,

is the name

51

ဟတ္ထာရောဟပုတ္တောတိ၊

ဟတ္ထာရောဟပုတ္တောဟူသည်ကား။

hatthārohaputtoti,

Hatthārohaputto' means

52

ဟတ္ထာစရိယဿ၊

ဆင်ဆရာ၏။

hatthācariyassa,

of the elephant trainer

53

ပုတ္တော၊

သားတည်း။

putto,

is the son

54

ကန္ဒရကောစ ပရိဗ္ဗာဇကောတိဧတ္ထ၊

ကန္ဒရကောစပရိဗ္ဗာဇကောဟူသော ဤပါဌ်၌။

kandarakoca paribbājakotiettha,

in the 'Kandarakoca paribbājako'

55

ကန္ဒရကောတိ၊

ကန္ဒရကောဟူသည်ကား။

kandarakoti,

kandarako means

56

ဧဝန္နာမော၊

ဤသို့ကန္ဒရကဟူ၍ အမည်ရှိသော။

evannāmo,

thus having the name of kandaraka

57

ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကော၊

အဝတ် ဝတ်သောပရိဗိုဇ်တည်း။

channaparibbājako,

the ascetic who wears clothes

58

အဘိဝါဒေတွာတိ၊

အဘိဝါဒေတွာဟူသည်ကား။

abhivādetvāti,

abhivadetva means

59

ဆဗ္ဗဏ္ဏာနံ၊

ခြောက်ပါးသောအဆင်းရှိကုန်သော။

chabbaṇṇānaṃ,

having six types of colour

60

ဃနဗုဒ္ဓရသ္မီနံ၊

တခဲနက်သော ဘုရားရောင်ခြည်တော်တို့၏။

ghanabuddharasmīnaṃ,

of the absolute rays of the Buddha

61

အန္တရံ၊

အတွင်းသို့။

antaraṃ,

into

62

ပဝိသိတွာ၊

ဝင်၍။

pavisitvā,

having entered

63

ပသန္နလာခါရသေ၊

ကြည်လင်စွာသော ချိပ်ရည်၌။

pasannalākhārase,

in the crystal clear lac liquid

64

နိမုဇ္ဇမာနော ဝိယ၊

ငုပ်၍ နေဘိသကဲ့သို့။

nimujjamāno viya,

just as having submerged

65

သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ၊

သိင်္ဂနိတ်ရွှေစင် အဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိသော။

siṅgīsuvaṇṇavaṇṇaṃ,

having colour similar with purified gold

66

ဒုဿဝရံ၊

မြတ်သော ဖဲပုဝါပုဆိုးကို။

dussavaraṃ,

excellent clothes

67

ပသာရေတွာ၊

ဖြန့်၍။

pasāretvā,

having been stretched

68

သသီသံ၊

ဦးခေါင်းနှင့်တကွ။

sasīsaṃ,

together with head

69

ပါရုပမာနော ဝိယ၊

ဝတ်ရုံခြုံလွှမ်းဘိသကဲ့သို့။

pārupamāno viya,

just as wearing

70

ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နံ၊

အဆင်းအနံ့နှင့် ပြည့်စုံစွာသော။

vaṇṇagandhasampannaṃ,

being endowed with beauty of fragrance

71

စမ္ပကပုပ္ဖပိလန္ဓနံ၊

စကားပန်းဖြင့်ပြီးသောတန်ဆာကို။

campakapupphapilandhanaṃ,

ornament decorated with champac flowers

72

သိရသာ၊

ဦးခေါင်းဖြင့်။

sirasā,

with head

73

သမ္ပဋိစ္ဆန္တော ဝိယ၊

ခံဘိသကဲ့သို့။

sampaṭicchanto viya,

just like being received

74

သိနေရုပါဒံ၊

မြင့်မိုရ်တောင်ခြေသို့။

sinerupādaṃ,

to the Mount Meru

75

ဥပဂစ္ဆန္တော၊

ကပ်၍သွားသော။

upagacchanto,

going around

76

ပုဏ္ဏစန္ဒောဝိယ၊

လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့။

puṇṇacandoviya,

like the full moon

77

ဘဂဝတော၊

မြတ်စွာဘုရား၏။

bhagavato,

of the Buddha

78

စက္ကလက္ခဏ ပဋိမဏ္ဍိတေ၊

တရာ့ရှစ်ကွက်သော စက်လက္ခဏာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သော။

cakkalakkhaṇa paṭimaṇḍite,

decorated with 108 demarcations of characteristics

79

အလတ္တကဝဏ္ဏဖုလ္လပဒုမသဿိရိကေ၊

ချိပ်သွေးအဆင်းနှင့်တူသော ပွင့်သောပဒုမာကြာ၏ အသရေနှင့် တူသော အသရေရှိကုန်သော။

alattakavaṇṇaphullapadumasassirike,

having graces similar to lac colour of paduma lotus

80

ပါဒေ၊

ခြေတော်တို့ကို။

pāde,

to the feet

81

ဝန္ဒိတွာ၊

ရှိခိုး၍။

vanditvā,

having paid respect

82

ဣတိအယံ၊

ဤသည်ကား။

itiayaṃ,

this

83

အတ္တော၊

အနက်တည်း။

atto,

is the meaning

84

ဧကမန္တံ နိသီဒိတိ၊

ဧကမန္တံ နိသီဒိဟူသည်ကား။

ekamantaṃ nisīditi,

ekamantam nisidi means

85

ဆနိသဇ္ဇဒေါသဝိရဟိတေ၊

ခြောက်ပါးသောနေရာ၌ဖြစ်သော အပြစ်မှကင်းသော။

chanisajjadosavirahite,

free from the fault in six places

86

သြကာသေ၊

လျောက်ပတ်သောအရပ်၌။

srakāse,

in a suitable place

87

နိသီဒိ၊

ထိုင်နေ၏။

nisīdi,

is sitting

88

တုဏှဘူတံ တုဏှီဘူတန္တိ၊

တုဏှဘူတံ တုဏှီဘူတံဟူသည်ကား။

tuṇhabhūtaṃ tuṇhībhūtanti,

tuhnibutam tuhnibutan means

89

ယတော ယတော၊

အကြင်အကြင်အရပ်မှ။

yato yato,

from such such place (this this place)

90

အနုဝိလောကေတိ၊

လှည့်လည်၍ကြည့်၏။

anuviloketi,

look around

91

တတော တတော၊

ထိုထိုအရပ်မှ။

tato tato,

such such a place (that that place)

92

တုဏှီဘူတမေဝ၊

ဆိတ်ဆိတ်နေတော်မူသည်သာလျှင်တည်း။

tuṇhībhūtameva,

is keeping silent/ quiet

93

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

94

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

95

ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊

ချဲ့ဦးအံ့။

hi vitthāremi,

to elaborate

96

တတ္ထ၊

ထိုရဟန်းအပေါင်းတို့တွင်။

tattha,

among those monks

97

ဧကဘိက္ခုဿာပိ၊

တယောက်သော ရဟန်းမျှ၏လည်း။

ekabhikkhussāpi,

even a single monk's

98

ဟတ္ထကုက္ကုစ္စံ ဝါ၊

လက်၏ မငြိမ်သက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။

hatthakukkuccaṃ vā,

either moving the hand

99

ပါဒကုက္ကုစ္စံ ဝါ၊

ခြေ၏မငြိမ်သက်ခြင်းသည်၎င်း။

pādakukkuccaṃ vā,

or moving the foot

100

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

is not/ has not

101

သဗ္ဗေ၊

ခပ်သိမ်းကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။

sabbe,

all the monks

102

ဘဂဝတော၊

မြတ်စွာဘုရားအား။

bhagavato,

to the Buddha

103

ဂါရဝေနစေဝ၊

ရိုသေခြင်းကြောင့်၎င်း။

gāravenaceva,

because of paying respect

104

အတ္တနော၊

မိမိ၏။

attano,

one's

105

သိက္ခိတသိက္ခတာယ စ၊

သင်အပ်ပြီးသော သိက္ခာရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။

sikkhitasikkhatāya ca,

because of having trainings which have been learnt

106

အညမညံ၊

အချင်းချင်း။

aññamaññaṃ,

one another/ mutually

107

ဝိဂတသလ္လာပါ၊

ကင်းသော စကားပြောဆိုခြင်း ရှိကုန်သည်။

vigatasallāpā,

having avoidance of conversation

108

အန္တမသော၊

ယုတ်သောအပိုင်းအခြားအားဖြင့်။

antamaso,

at least

109

ဥက္ကာသိတသဒ္ဒမ္ပိ၊

ချောင်းဟန့်သော အသံကို မျှလည်း။

ukkāsitasaddampi,

even sound of cough

110

အကရောန္တော၊

မပြုကြကုန်သည်။

akaronto,

not making

111

ဟုတွာ၊

ဖြစ်ကြကုန်၍။

hutvā,

being so

112

သုနိခါတဣန္ဒခိလာ ဝိယ၊

နက်စွာစိုက်အပ်သော တံခါးတိုင်တို့ကဲ့သို့လည်းကောင်း။

sunikhātaindakhilā viya,

like door posts erected deep or

113

နိဝါတဋ္ဌာနေ၊

လေတိတ်ရာအရပ်၌။

nivātaṭṭhāne,

at the place where the wind does not come

114

သန္နိသိန္နံ၊

ညီညွတ်စွာနေသော။

sannisinnaṃ,

living in unity

115

မဟာသမုဒ္ဒဥဒကံ ဝိယ၊

မဟာသမုဒ္ဒရာ ရေကဲ့သို့လည်းကောင်း။

mahāsamuddaudakaṃ viya,

water of the ocean

116

ကာယေနပိ၊

ကိုယ်ဖြင့်လည်း။

kāyenapi,

by means of body

117

နိစ္စလော၊

လှုပ်ရှားခြင်းမရှိကုန်သည်။

niccalo,

having not moved

118

မနသာပိ၊

စိတ်ဖြင့်လည်း။

manasāpi,

by means of mind

119

အဝိက္ခိတ္တာ၊

ပျံ့လွင့်ခြင်းမရှိကုန်သည်။

avikkhittā,

having not wandered

120

ဟုတွာ၊

ဖြစ်ကုန်၍။

hutvā,

being so

121

ရတ္တဝလာဟကာ ဝိယ၊

စွေးစွေးနီသော တိမ်တိုက်တိမ်လွှာတို့သည်။

rattavalāhakā viya,

reddish colour cloud banks

122

သိနေရုကူဋံ၊

မြင့်မိုရ်တောင်ထွဋ်ကို။

sinerukūṭaṃ,

to the peak of mount Meru

123

ပရိဝါရေန္တိ ဝိယ၊

ဝန်းရံကုန်ဘိသကဲ့သို့။

parivārenti viya,

just as surrounding

124

ဘဂဝန္တံ၊

မြတ်စွာဘုရားကို။

bhagavantaṃ,

to the Buddha

125

ပရိဝါရေတွာ၊

ထက်ဝန်းကျင်မှ ခြံရံကုန်၍။

parivāretvā,

entirely surrounding around

126

နိသီဒိံသု၊

ထိုင်နေတော်မူကြကုန်၏။

nisīdiṃsu,

are sitting

127

ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊

ကန္ဒရက ပရိဗိုဇ်အား။

paribbājakassa,

Kandaraka, the wandering ascetic

128

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

129

သန္နိသိန္နံ၊

အညီအညွတ်ထိုင်နေသော။

sannisinnaṃ,

sitting harmoniously

130

ပရိသံ၊

ရဟန်းပရိသတ်ကို။

parisaṃ,

to the audience of monks

131

ဒိသွာ၊

မြင်၍။

disvā,

having seen

132

မဟန္တံ၊

များစွာသော။

mahantaṃ,

great

133

ပီတိသောမနဿံ၊

နှစ်သက်ခြင်းဝမ်းမြောက်ခြင်းသည်။

pītisomanassaṃ,

joy and happiness

134

ဥပ္ပဇ္ဇိ၊

ဖြစ်ပြီ။

uppajji,

have arisen

135

ပန၊

ဝမ်းမြောက်သည်မှတပါး နှုတ်မြွက်သည်ကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

after saying about his happiness, to be saying about his utterance

136

ဥပ္ပန္နံ၊

ဖြစ်သောပီတိသောမနဿကို။

uppannaṃ,

to the arisen joy and happiness

137

အန္တောဟဒယသ္မိံယေဝ၊

စိတ်၏အတွင်း၌သာလျှင်။

antohadayasmiṃyeva,

only in his mind

138

သန္နိဒဟိတုံ၊

ကောင်းစွာထားခြင်းငှာ။

sannidahituṃ,

in order to keep well

139

အသက္ကောန္တော၊

မတတ်နိုင်သည်ဖြစ်၍။

asakkonto,

being unable

140

ပိယသမုဒါဟာရံ၊

ချစ်ဘွယ်သောစကားကို။

piyasamudāhāraṃ,

lovely word

141

သမုဋ္ဌာပေတိ၊

ဖြစ်စေ၏။

samuṭṭhāpeti,

is produced/ spoken

142

တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

tasmā,

therefore

143

အစ္ဆရိယံ ဘောတိအာဒိံ၊

အစ္ဆရိယံဘောဤသို့အစရှိသောစကားကို။

acchariyaṃ bhotiādiṃ,

thus, the words 'Acchariyam. etc'

144

အာဟ၊

ပရိဗိုဇ်ကလျှောက်ဆို၏။

āha,

he said

145

တတ္ထ၊

ထိုအစ္ဆရိယံဘောအစရှိသော စကား၌။

tattha,

in the words 'Accariyam, etc'

146

အန္ဓဿ၊

သူကန်း၏။

andhassa,

of a blind person

147

ပဗ္ဗတာရောဟနံ၊

တောင်ထိပ်သို့တက်ခြင်းသည်။

pabbatārohanaṃ,

climbing up the mountain

148

နိစ္စံ၊

အမြဲ။

niccaṃ,

always

149

န ဟောတိ ဝိယ၊

မဖြစ်သကဲ့သို့။

na hoti viya,

as being impossible

150

နိစ္စံ၊

မြဲသည်။

niccaṃ,

everlasting

151

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

is not/ does not exist

152

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

153

အစ္ဆရိယံ၊

အစ္ဆရိယမည်၏။

acchariyaṃ,

it is named Accariya.

154

အယံ၊

ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းသည်။

ayaṃ,

the aforesaid method

155

တာဝ၊

အဋ္ဌကထာနည်း၏ ရှေးဦးစွာ။

tāva,

prior to the method of commentary

156

တန္တိနယော(သဒ္ဒနယော)၊

ပါဠိ၌ လာသောနည်းတည်း။

tantinayo(saddanayo),

the method derived from the canonical text

157

ပန၊

ပါဠိနည်းမှတပါး အဋ္ဌကထာနည်းကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

to say the method of commentary leaving aside the method of the canonical text

158

အယံ၊

ဤဆိုလတ္တံသည်ကား။

ayaṃ,

this is to be said

159

အဋ္ဌကထာနယော၊

အဋ္ဌကထာနည်းတည်း။

aṭṭhakathānayo,

is the method of commentary

160

အစ္ဆရာနံ၊

လက်ဖျစ်တီးခြင်းတို့အား။

accharānaṃ,

to a snap of one's fingers

161

ယောဂ္ဂံ၊

လျော်သည်တည်း။

yoggaṃ,

is conformity with/ connected with

162

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

163

အစ္ဆရိယံ၊

အစ္ဆရိယမည်၏။

acchariyaṃ,

it is named Accariya.

164

အစ္ဆရံ၊

လက်ဖျစ်ကို။

accharaṃ,

a snap of one's fingers

165

ပဟရိဘုံ၊

တီးခတ်ခြင်းငှာ။

paharibhuṃ,

in order to strike

166

ယုတ္တံ၊

သင့်လျော်၏။

yuttaṃ,

is suitable

167

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

168

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

169

အဘူတပုဗ္ဗံ၊

မဖြစ်ဘူးမြဲသော သဘောသည်။

abhūtapubbaṃ,

that which has never happened before

170

ဘူတံ၊

ဖြစ်လာ၏။

bhūtaṃ,

happens

171

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

thus,

172

အဗ္ဘုတံ၊

အဗ္ဘုတမည်၏။

abbhutaṃ,

is named Abbhuta

173

ဥဘယမ္ပိ၊

နှစ်ပါးစုံလည်းဖြစ်သော။

ubhayampi,

both

174

ဧတံ၊

ဤအစ္ဆရိယ အဗ္ဘုတဟူသောအမည်သည်။

etaṃ,

the name of accariya and abbhuta

175

ဝိမှယာ ဝဟဿ၊

အံ့ဘွယ်သရဲကို ဆောင်တတ်သော အနက်သဘော၏။

vimhayā vahassa,

of the sense of meaning which brings a surprise

176

နာမံ၊

အမည်တည်း။

nāmaṃ,

is the meaning

177

ပန၊

သာမည မှတပါး အပြားကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

apart from general sense, to say specific sense

178

တံ ဧတံ အစ္ဆရိယံ၊

ထိုအံ့သြခြင်းသည်။

taṃ etaṃ acchariyaṃ,

the surprise

179

ဂရဟအစ္ဆရိယံ၊

ကဲ့ရဲ့သောအားဖြင့် အံ့သြခြင်းလည်းကောင်း။

garahaacchariyaṃ,

surprise by means of blaming

180

ပသံသာအစ္ဆရိယံ၊

ခြီးမွမ်းသောအားဖြင့် အံ့ဩခြင်းလည်းကောင်း။

pasaṃsāacchariyaṃ,

surprise by means of praising

181

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

182

ဒုဝိဓံ၊

နှစ်ပါးအပြားရှိသည်။

duvidhaṃ,

two kinds

183

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

184

တတ္ထ၊

ထိုနှစ်ပါးသော အံ့သြခြင်းတို့တွင်။

tattha,

of that two kinds of surprise

185

အစ္ဆရိယံ မောဂ္ဂလာန အဗ္ဘုတံ မောဂ္ဂလာန ယာဝဗာဟာဂဟဏာပိ နာမ သော မောဃပုရိသော အာဂမိဿတီတိ၊

အစ္ဆရိယံ မောဂ္ဂလာန အဗ္ဘုတံ မောဂ္ဂလာန ယာဝဗာဟာဂဟဏာပိ နာမ သော မောဃပုရိသော အာဂမိဿတိဟူသော။

acchariyaṃ moggalāna abbhutaṃ moggalāna yāvabāhāgahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamissatīti,

Acchariya moggalana abbhutam moggalana yava bahagahanavinama so mogha puriso agamissati'

186

ဣဒံ၊

ဤအံ့သြခြင်းသည်။

idaṃ,

this surprise

187

ဂဟရအစ္ဆရိယံနာမ၊

ကဲ့ရဲ့သောအားဖြင့် အံ့သြခြင်းမည်၏။

gaharaacchariyaṃnāma,

is a surprise by means of blaming

188

မောဂ္ဂလာန၊

ချစ်သားမောဂ္ဂလာန်။

moggalāna,

Moggalan,

189

အစ္ဆရိယံ၊

အံ့ဖွယ်ရှိလေစွ။

acchariyaṃ,

is surprised

190

မောဂ္ဂလာန၊

ချစ်သားမောဂ္ဂလာန်။

moggalāna,

Moggalan,

191

အဗ္ဘုတံ၊

မဖြစ်ဘူးမြဲသော သဘောသည့်ဖြစ်လေစွ။

abbhutaṃ,

happens which has never happened

192

သော မောဃပုရိသော၊

ထိုမဂ်ဖိုလ်မှအချည်းနှီးဖြစ်သောယောကျ်ားသည်။

so moghapuriso,

this useless person (who is nothing for Path and Fruition)

193

ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိ၊

လက်မောင်းကို ကိုင်သည်တိုင်အောင်လည်း။

yāva bāhāgahaṇāpi,

until holding of a shoulder

194

အာဂမိဿတိ နာမ၊

ဆိုင်းငံ့ဘိ၏တကား။

āgamissati nāma,

would be waiting!

195

အစ္ဆရိယံ နန္ဒမာတေ အဗ္ဘုတံ နန္ဒမာတေ ယတြ ဟိ နာမစိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ ပရိသောဓိဿတီတိ၊

အစ္ဆရိယံ နန္ဒမာတေ အဗ္ဘုတံ နန္ဒမာတေ ယတြ ဟိ နာမ စိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ ပရိသောဓိဿတိဟူသော။

acchariyaṃ nandamāte abbhutaṃ nandamāte yatra hi nāmacittuppādampi parisodhissatīti,

196

ဣဒံ၊

ဤအံ့သြခြင်းသည်။

idaṃ,

this surprise

197

ပသံသာအစ္ဆရိယံ နာမ၊

ခြီးမွမ်းသောအားဖြင့် အံ့သြခြင်းမည်၏။

pasaṃsāacchariyaṃ nāma,

is a surprise by means of praising

198

နန္ဒ၊

နန္ဒာ။

nanda,

Nanda,

199

တေ၊

သင်အား။

te,

to you

200

အစ္ဆရိယံ၊

အံ့ဘွယ်သရဲသည်။

acchariyaṃ,

the surprise

201

မာ ဟောတု၊

မဖြစ်စေလင့်။

mā hotu,

do not make to happen

202

နန္ဒ၊

နန္ဒာ။

nanda,

Nanda,

203

တေ၊

သင်အား။

te,

to you

204

အဗ္ဘုတံ၊

မဖြစ်ဘူးသောသဘောသည်။

abbhutaṃ,

that which has never happened

205

မာ ဟောတု၊

မဖြစ်စေလင့်။

mā hotu,

do not make to happen

206

ယတြ ဟိ ယသ္မာကာရဏာ၊

အကြင်အကြောင်းကြောင့်။

yatra hi yasmākāraṇā,

because of this

207

စိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ၊

စိတ်၏ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း။

cittuppādampi,

arising of mind

208

သောဓိဿတိ နာမ၊

သုဓ်သင်နိုင်သေး၏။

sodhissati nāma,

can even be purified

209

ဣဓာပိ၊

ဤအစ္ဆရိယံ ဘောဂေါတမဟူသောပုဒ်၌လည်း။

idhāpi,

in this 'Accariyam bho Gotama'

210

ဣမေဝ၊

ဤခြီးမွမ်းသောအားဖြင့် အံ့သြခြင်းကိုသာလျှင်။

imeva,

only the surprise by means of praising

211

အဓိပ္ပေတံ၊

အလိုရှိအပ်၏။

adhippetaṃ,

is needed

212

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

is correct

213

တံ၊

ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။

taṃ,

to the Buddha

214

ပသံသန္တော၊

ခြီးမွမ်းလိုသော။

pasaṃsanto,

willing to praise

215

အယံ၊

ဤကန္နရကပရိဗိုဇ်သည်။

ayaṃ,

this ascetic Kandaraka

216

ဧဝံ၊

ဤသို့ အစ္ဆရိယံ ဘောဂေါတမဟူ၍။

evaṃ,

thus, 'Accariyam bho Gotama'

217

အာဟ၊

လျှောက်၏။

āha,

said

218

ယာဝဉ္စိဒန္တိ ဧတ္ထ၊

ယာဝဉ္စိဒံဟူသောဤပါဌ်၌။

yāvañcidanti ettha,

in this 'yavancidam'

219

ဣဒန္တိ၊

ဣဒံဟူသောပုဒ်သည်။

idanti,

the word 'idam'

220

နိပါတမတ္တံ၊

နိပတ်မျှသာတည်း။

nipātamattaṃ,

just a particle

221

ယာဝါတိ ဧသော သဒ္ဒေါ၊

ယာဝါဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။

yāvāti eso saddo,

this grammar 'yava'

222

ပမာဏပရိစ္ဆေဒေါ၊

ပမာဏကို ပိုင်းခြားကြောင်းဖြစ်သောသဒ္ဒါတည်း။

pamāṇaparicchedo,

is the grammar which limits the amount of time

223

ယာဝ၊

အကြင်မျှလောက်သော အတိုင်းအရှည်ဖြင့်။

yāva,

by such a measure of time

224

သမ္မာ၊

ကောင်းစွာ။

sammā,

well

225

ပဋိပါဒိကော၊

ကျင့်စေအပ်၏။

paṭipādiko,

to be trained

226

ယတ္တာကန၊

အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော။

yattākana,

having such a measure of time

227

ပမာဏေန၊

အတိုင်းအရှည်ဖြင့်။

pamāṇena,

by the measure of time

228

သမ္မာ၊

ကောင်းစွာ။

sammā,

well

229

ပဋိပါဒိတော၊

ကျင့်စေအပ်၏။

paṭipādito,

to be trained

230

တဿ ဘိက္ခုသံဃဿ၊

ထိုရဟန်းအပေါင်း၏။

tassa bhikkhusaṃghassa,

of the congregation of the monks

231

ဝဏ္ဏေ၊

ကျေးဇူးတို့ကို။

vaṇṇe,

gratitues

232

ဝတ္ထုံ၊

ဆိုခြင်းငှါ။

vatthuṃ,

in order to say

233

န သက္ကာ၊

မတတ်ကောင်း။

na sakkā,

is not able

234

အထခေါ၊

စင်စစ်သော်ကား။

athakho,

in fact

235

ဧတံ၊

ဤမျှလောက်သောပမာဏဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်၌ ထားခြင်းသည်။

etaṃ,

practising good training by such an amount ot time

236

အစ္ဆရိယမေဝ၊

အံ့အပ်သည်သာလျှင်တည်း။

acchariyameva,

is indeed surprised

237

ဧတံ၊

ဤမျှလောက်သောပမာဏဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်၌ထားခြင်းသည်။

etaṃ,

practising a good training by such an amount ot time

238

အဗ္ဘုတံ၊

မဖြစ်ဘူး မြဲသောသဘောသည်ဖြစ်လေစွ။

abbhutaṃ,

happens that has never happened

239

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

240

ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊

ဆိုလိုသည်။

vuttaṃ vutto,

being what is said/ being meant

241

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

242

ဧတပရမံယေဝ ဧတ္ထဝါကျေ၊

ဧတပရမံယေဝဟူသော ဤဝါကျ၌။

etaparamaṃyeva etthavākye,

in this 'etam paramam yeva'

243

ဝိဂ္ဂဟော၊

ဝိဂြိုဟ်ကို။

viggaho,

the definition

244

ဧဝံ၊

ဆိုလတ္တံသောနည်းဖြင့်။

evaṃ,

by the way of going to be said

245

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

246

တဿာပိ ဘိက္ခုသံဃဿ၊

ထိုလွန်လေပြီးသော အတိတ် ရှင်တော်ဘုရားတို့၏ တပည့်ဖြစ်ကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းအားလည်း။

tassāpi bhikkhusaṃghassa,

to the congregation of monks whose teachers, the past Buddhas who had demised

247

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

248

သမ္မာပဋိပါဒိတော၊

ကောင်းစွာကျင့်စေအပ်သော။

sammāpaṭipādito,

that to be well practised

249

ဧသော ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤအရှင်ဂေါတမ၏ တပည့်ဖြစ်သော ရဟန်းအပေါင်းဟုဆိုအပ်သော။

eso bhikkhusaṃgho,

the congregation of monks, the disciples of Gotama Buddha

250

ပရမော၊

အတိုင်းအရှည်သည်။

paramo,

amount of measurement

251

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

is/has/exist

252

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

253

ဧတပရမော၊

ဧတပရမ မည်၏။

etaparamo,

is named Etaparama

254

တံ ဧတပရမံ၊

ထိုအရှင်ဂေါတမ၏ တပည့်အပေါင်းလျှင် အတိုင်းအရှည်ရှိသော။

taṃ etaparamaṃ,

having such amount of number of the disciples of Gotama Buddha

255

အယံ ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤရဟန်းအပေါင်းကို။

ayaṃ bhikkhusaṃgho,

the congregation of monks

256

ဘောတာ ဂေါတမေန အရှင်ဂေါတမသည်။

bhotā gotamena arhaṅagotamasañña.

Lord Gotama

257

ပဋိပါဒိတော ယထာ၊

ကျင့်စေအပ်သကဲ့သို့။

Paṭipādito yathā,

just as making to practise

258

ဧဝံတထာ၊

ထိုအတူ။

evaṃtathā,

likewise

259

ပဋိပါဒိတံ၊

ကျင့်စေအပ်သည်ကို။

paṭipāditaṃ,

being to be practised

260

ကတွာ၊

ပြု၍။

katvā,

having done

261

အတီတဗုဒ္ဓါ၊

လွန်လေပြီးသောဘုရားရှင်တို့သည်။

atītabuddhā,

the past Buddhas

262

ပဋိပါဒေသုံ၊

ကျင့်စေကုန်၏။

paṭipādesuṃ,

made to practise

263

ဣတော၊

ဤမျှလောက်သော ပမာဏဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်၌ ယှဉ်စေခြင်းထက်။

ito,

by such amount, being more connected in good practice.

264

ဘိယျော၊

အလွန်။

bhiyyo,

than

265

န အတ္ထိ၊

မရှိ။

na atthi,

has nothing/ is not

266

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

267

အတ္တော၊

အနက်တည်း။

atto,

is the meaning

268

ဒုတိယနယေ၊

ယေပိ တေ ဘောဂေါတမ ဘဝိဿန္တိအစရှိသောနည်း၌။

dutiyanaye,

in the method of Bhogotama bhavissanti,etc.

269

အယံ ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤရဟန်းအပေါင်းကို။

ayaṃ bhikkhusaṃgho,

the congregation of monks

270

ဘောတာ ဂေါတမေန၊

အရှင်ဂေါတမသည်။

bhotā gotamena,

Lord Gotama

271

ပဋိပါဒိတော ယထာ၊

ကျင့်စေအပ်သကဲ့သို့။

paṭipādito yathā,

just as making to practise

272

ဧဝံတထာ၊

ထိုအတူ။

evaṃtathā,

likewise

273

အနာဂတဗုဒ္ဓါနံ၊

လာလတ္တံသောဘုရားရှင်တို့သည်။

anāgatabuddhānaṃ,

future Buddhas

274

ပဋိပါဒိဿန္တိ၊

ကျင့်စေကုန်လတ္တံ။

paṭipādissanti,

will make to practise

275

ဣတော၊

ဤမျှလောက်သောပမာဏဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်၌ ထားခြင်းထက်။

ito,

by such amount, being more connected in good practice.

276

ဘိယျော၊

အလွန်။

bhiyyo,

than

277

န အတ္ထိ၊

မရှိ။

na atthi,

has nothing/ is not

278

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

279

ယောဇေတဗ္ဗံ၊

ယောဇနာအပ်၏။

yojetabbaṃ,

should be connected/ explained/ defined

280

တတ္ထ၊

ယာဝဉ္စိဒံ ဘောတာဂေါတမေနအစရှိသောပါဌ်၌။

tattha,

in this 'Yasmidam bhota gotamena, etc.'

281

ပဋိပါဒိတောတိ၊

ပဋိပါဒိတောဟူသည်ကား။

paṭipāditoti,

patipadito means

282

အာဘိသမာစာရိကဝတ္တံ၊

သေခိယသိက္ခာပုဒ်ကို။

ābhisamācārikavattaṃ,

the training rule

283

အာဒိံကတွာ၊

အစပြု၍။

ādiṃkatvā,

beginning with

284

သမ္မာ၊

ကောင်းစွာ။

sammā,

well

285

အပစ္စနီကပဋိပတ္တိယံ၊

မဆန့်ကျင်သောအကျင့်၌။

apaccanīkapaṭipattiyaṃ,

in the practice that does not go against

286

ယောဇိတော၊

ယှဉ်တော်မူအပ်၏။

yojito,

should be connected

287

အထ၊

ထိုသို့လျှောက်ကြားသောအခါ၌။

atha,

when saying like this

288

ကသ္မာ၊

အဘယ်ကြောင့်။

kasmā,

why

289

အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော၊

ဤကန္နရကပရိဗိုဇ်သည်။

ayaṃ paribbājako,

this Kandaraka, the ascetic

290

အတီတာနာဂတေ၊

အတိတ်အနာဂါတ်၌ ပွင့်တော်မူကုန်သော။

atītānāgate,

appeared in the past and appearing in the future

291

ဗုဒ္ဓေ၊

ဘုရားရှင်တို့ကို။

buddhe,

Buddhas

292

ဒဿေတိ၊

ပြဘိသနည်း။

dasseti,

shows?

293

အဿ၊

ထိုကန္နရကပရိဗိုဇ်အား။

assa,

to/ for the Kandaraka, the ascetic

294

တိယဒ္ဓဇာနန ဉာဏံ၊

သုံးပါးသောကာလ၌ သိသောဉာဏ်သည်။

tiyaddhajānana ñāṇaṃ,

knowledge in three periods (past, present and future)

295

အတ္ထိကိံ၊

ရှိလေသလော။

atthikiṃ,

is/ has?

296

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

297

ပုစ္ဆာ၊

အမေးတည်း။

pucchā,

is a question

298

အဿ၊

ထိုကန္နရကပရိဗိုဇ်အား။

assa,

to/ for the Kandaraka, the ascetic

299

တိယဒ္ဓဇာနနဉာဏံ၊

သုံးပါးသောကာလ၌ သိသောဉာဏ်သည်။

tiyaddhajānanañāṇaṃ,

knowledge in three periods (past, present and future)

300

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

is not/ has not

301

ပန တထာပိ၊

ထိုသို့ပင် မရှိလျှင်မူလည်း။

pana tathāpi,

although there is no

302

နယဂ္ဂါဟေန၊

နည်းကိုယူသောအားဖြင့်။

nayaggāhena,

by way of taking the method

303

ဝတွာ၊

ဆို၍။

vatvā,

having said

304

ယေန အာကာရေန၊

အကြင်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။

yena ākārena,

by such a state of affairs

305

အယံ ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤအရှင်ဂေါတမ၏ တပည့်ဖြစ်သော ရဟန်းအပေါင်းသည်။

ayaṃ bhikkhusaṃgho,

the congregation of the monks, the Lord Gotama's disciples.

306

သန္နိသိန္နော၊

အညီအညွတ်ထိုင်နေ၏။

sannisinno,

sit in unity

307

ဒန္တော၊

ယဉ်လည်းယဉ်ကျေး၏။

danto,

is tame

308

ဝိနီတော၊

ဆုံးလည်း ဆုံးမအပ်၏။

vinīto,

is to be admonished

309

ဥပသန္တော၊

ငြိမ်လည်းငြိမ်သက်၏။

upasanto,

keeps silent/ quiet/ calm

310

တေနေဝ အာကာရဏေန၊

ထိုသို့သောအခြင်း အရာအားဖြင့်သာလျှင်။

teneva ākāraṇena,

by such a state of affairs

311

အတီတဗုဒ္ဓါပိ၊

လွန်လေပြီးသောဘုရားရှင်တို့သည်လည်း။

atītabuddhāpi,

the past Buddhas

312

ဧတပရမံယေဝ၊

ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသည်ကိုသာလျှင်။

etaparamaṃyeva,

only an amount of extent

313

ကတွာ၊

ပြု၍။

katvā,

having done

314

ပဋိပဇ္ဇာပေတုံ၊

ကျင့်စေကုန်ပြီ။

paṭipajjāpetuṃ,

make to practise

315

အနာဂတဗုဒ္ဓါပိ၊

လာလတ္တံသောဘုရားရှင်တို့သည်လည်း။

anāgatabuddhāpi,

future Buddhas too

316

ကတွာ၊

ပြု၍။

katvā,

having done

317

ပဋိပဇ္ဇိဿန္တိ၊

ကျင့်စေကုန်လတ္တံ။

paṭipajjissanti,

will make to practise

318

ဣတော၊

ဤမျှလောက်သောပမာဏဖြင့် ကောင်းစွာထားခြင်းထက်။

ito,

by such amount of extent, being well connected

319

ဥတ္တရိ၊

အလွန်။

uttari,

more than

320

ပဋိပါဒနာ၊

ကျင့်စေခြင်းသည်။

paṭipādanā,

making to practise

321

နတ္တိ၊

မရှိ။

natti,

is not/ has not

322

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

323

မညမာနော၊

မှတ်ထင်သည် ဖြစ်၍။

maññamāno,

having assumed

324

အနုဗုဒ္ဓိယာ၊

တွေးဆသောပညာဖြင့်။

anubuddhiyā,

by knowledge of anlytical thinking

325

ဧဝံ၊

ဤသို့ ယေပိတေဘောဂေါတမအစရှိသော စကားကို။

evaṃ,

thus, the word 'yepi te bho gotama, etc'

326

အာဟ၊

လျှောက်ဆို၏။

āha,

said

327

ဧဝံမေတံ ကန္နရကာတိ၊

ဧဝမေတံ ကန္နရကဟူသော။

evaṃmetaṃ kannarakāti,

of 'evametam kandaraka'

328

အယံ၊

ဤအနုသန္ဓေသည်။

ayaṃ,

this connection

329

ပါဋိဧက္ကော၊

အသီးဖြစ်သော။

pāṭiekko,

separate

330

အနုသန္ဓိ၊

အနုသန္ဓေတည်း။

anusandhi,

is the connection/ context

331

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

332

တံ၊

ထိုကန္နရကပရိဗိုဇ်က လျှောက်သောစကားကို။

taṃ,

the word said by the ascetic

333

သုတွာ၊

ကြားတော်မူ၍။

sutvā,

having heard

334

ကန္နရက၊

ကန္နရက။

kannaraka,

Kandaraka!

335

တွံ၊

သင်သည်။

tvaṃ,

you

336

ဘိက္ခုသံဃံ၊

ရဟန်းအပေါင်းကို။

bhikkhusaṃghaṃ,

the congregation of the monks

337

ဥပသန္တောတိ၊

ငြိမ်သက်လေစွဟူ၍။

upasantoti,

being silent/ quiet/calm'

338

ဝဒသိ၊

ပြောဆိုဘိ၏။

vadasi,

said

339

ပန တထာဝိ၊

ထိုသို့ပြောဆိုနိုင်လျှင်မူလည်း။

pana tathāvi,

although you said that

340

ဣမဿ ဘိက္ခုသံဃဿ၊

ဤရဟန်းအပေါင်း၏။

imassa bhikkhusaṃghassa,

of this congregation of the monks

341

ဥပသန္တကာရဏံ၊

ငြိမ်သက်စွာဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်။

upasantakāraṇaṃ,

the reason/cause of being silent/ quiet/ calm

342

တုယှံ၊

သင်ကန္နရက ပရိဗိုဇ်အား။

tuyhaṃ,

to/for you, Kandaraka asceptic

343

အပါကဋံ၊

မထင်ရှား။

apākaṭaṃ,

is not clear/ unknown

344

ဟိ၊

ဗျတိရိတ်ကို ဆိုဦးအံ့။

hi,

to say a different thing

345

တွံ၊

သင်ကန္နရကပရိဗိုဇ်သည်။

tvaṃ,

you, Kandaraka aseeptic

346

သမတိံသပါရမိယော၊

အမျှသုံးဆယ်သောပါရမီတို့ကို။

samatiṃsapāramiyo,

thirty kinds of fulfillments

347

ပူရေတွာ၊

ဖြည့်၍။

pūretvā,

having fulfilled

348

ကုသလမူလံ၊

ကုသိုလ်၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သောတရားကို။

kusalamūlaṃ,

the root cause of wholesome

349

ပရိပါစေတွာ၊

ရင့်စေ၍။

paripācetvā,

making to be matured/ ripen

350

ဗောဓိပလ္လင်္ကေ၊

ဗောဓိပလ္လင်၌။

bodhipallaṅke,

at the foot/ the throne of Bodhi tree

351

သဗ္ဗညုတညာဏံ၊

သဗ္ဗညုတညာဏ်ကို။

sabbaññutaññāṇaṃ,

the enlightenment

352

န ပဋိဝိဇ္ဈိ၊

ထိုးထွင်း၍သိသောသူမဟုတ်။

na paṭivijjhi,

is not the one who has realised

353

ပန၊

အနွယကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say the positive

354

မယာ၊

ငါဘုရားသည်။

mayā,

I, the Buddha

355

ပါရမိယော၊

အမျှသုံးဆယ်သောပါရမီတို့ကို။

pāramiyo,

thirty kinds of fulfillments

356

ပူရေတွာ၊

ဖြည့်၍။

pūretvā,

having fulfilled

357

ဉာတတ္ထစရိယံ၊

ဆွေတော်မျိုးတော်တို့၏ အကျိုးငှာ ကျင့်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။

ñātatthacariyaṃ,

practice for the sake of relatives

358

လောကတ္ထစရိယံ၊

သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးငှာ ကျင့်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။

lokatthacariyaṃ,

practice for the sake of sentient beings

359

ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယံ၊

ဘုရားဖြစ်ခြင်း၏အကျိုးငှာ ကျင့်ခြင်းကို လည်းကောင်း။

buddhatthacariyaṃ,

practice for the sake of Buddhahood

360

ကောဋိံ၊

အထွဋ်အစွန်းသို့။

koṭiṃ,

to the peak

361

ပါပေတွာ၊

ရောက်စေတော်မူ၍။

pāpetvā,

making to reach

362

ဗောဓိပလ္လင်္ကေ၊

ဗောဓိပလ္လင်၌။

bodhipallaṅke,

at the foot/ the throne of Bodhi tree

363

သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊

သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို။

sabbaññutañāṇaṃ,

the enlightenment

364

ပဋိဝိဒ္ဓံ၊

ထိုးထွင်း၍သိတော်မူအပ်၏။

paṭividdhaṃ,

have realised

365

မယှံ၊

ငါဘုရားအား။

mayhaṃ,

to me, the Buddha

366

ဧတေသံ၊

ထိုလွန်လေပြီးသောဘုရားရှင် လာလတ္တံ့သော ဘုရားရှင်တို့၏ တပည့်သားအပေါင်းတို့၏။

etesaṃ,

the disciples of the past and future Buddhas

367

ဥပသန္တကာရဏံ၊

ငြိမ်သက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဖြစ်၏ အကြောင်းသည်။

upasantakāraṇaṃ,

the reason/cause of silent/ quiet/ calm persons

368

ပါကဋံ၊

ထင်ရှား၏။

pākaṭaṃ,

is clear/ known

369

ဣတိ ဣမဿ အတ္ထဿ၊

ဤသို့သောအနက်ကို။

iti imassa atthassa,

such kind of meaning

370

ဒဿေတုံ၊

ပြတော်မူခြင်းငှါ။

dassetuṃ,

in order to show/ point

371

ဣမံ ဒေသနံ၊

ဤဧဝမေတံကန္ဒရကအစရှိသောဒေသနာကို။

imaṃ desanaṃ,

this teaching 'evametam kandara, etc'

372

အာရဘိ ကိရ၊

အားထုတ် တော်မူသတတ်။

ārabhi kira,

makes an effort

373

သန္တိ ဟိ ကန္ဒရကာတိ၊

သန္တိဟိကန္ဒရကဟူသော။

santi hi kandarakāti,

Santi hi Kandarak'

374

အယမ္ပိ၊

ဤအနုသန္ဓေသည်လည်း။

ayampi,

this connection/ context as well

375

ပါဋိဧက္ကော၊

အသီးဖြစ်သော။

pāṭiekko,

separate

376

အနုသန္ဓိံ၊

အနုသန္ဓေတည်း။

anusandhiṃ,

connection/ context

377

ဘဂဝတော၊

မြတ်စွာဘုရားအား။

bhagavato,

to the Buddha

378

ဧတံ ဧသော ပရိဝိတက္ကော၊

ဤသို့သော အကြံတော်သည်။

etaṃ eso parivitakko,

such a thought

379

အဟောသိ ကိရ၊

ဖြစ်တော်မူသတတ်။

ahosi kira,

arises

380

ကိံ အဟောသိ၊

အဘယ်သို့ ဖြစ်တော်မူသနည်း။

kiṃ ahosi,

how it is?

381

အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော၊

ဤကန္ဒရကပရိဗိုဇ်သည်။

ayaṃ paribbājako,

this Kandara ascetic

382

ဣမံ ဘိက္ခုသံဃံ၊

ဤရဟန်းအပေါင်းကို။

imaṃ bhikkhusaṃghaṃ,

the congregation of the monks

383

ဥပသန္တောသိ၊

ငြိမ်သက်လေစွဟူ၍။

upasantosi,

being silent/ quiet/ calm'

384

ဝဒတိ၊

ပြောဆိုဘိ၏။

vadati,

says

385

အယဉ္စ ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤပရိဗိုဇ်မြင်သော ရဟန်းအပေါင်းသည်လည်း။

ayañca bhikkhusaṃgho,

the congregation of the monks seen by this ascetic

386

ကပ္ပေတွာ၊

မငြိမ်သက်သော်လည်း ငြိမ်သက်သောအရောင်ဖြင့် ဟန်ဆောင်ပြုပြင်၍။

kappetvā,

pretending to be silent/quiet/calm despite of being not silent/ quiet/calm

387

ပကပ္ပေတွာ၊

အပြားအားဖြင့် ပြုပြင်၍။

pakappetvā,

pretnding with different manners

388

ကုဟကဘာဝေန၊

ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။

kuhakabhāvena,

by means of lying

389

ဣရိယာပထံ၊

ဣရိယာပုတ်လေးပါးကို။

iriyāpathaṃ,

four body postures

390

သဏ္ဌပေန္တော၊

ကောင်းစွာထားသည်ဖြစ်၍။

saṇṭhapento,

being well adjusted/established

391

စိတ္တေန၊

စိတ်ဖြင့်။

cittena,

in terms of mental condition

392

အနုပသန္တော၊

မငြိမ်သက်သည်ဖြစ်၍။

anupasanto,

being not silent / quiet/calm

393

ဥပသန္တာကာရံ၊

မငြိမ်သက်ဘဲလျက် ငြိမ်သက်သောအခြင်းအရာကို။

upasantākāraṃ,

the act of being silent/ quiet/calm despite of being not silent/ quiet/calm

394

န ဒဿေတိ၊

ပြ၍နေသည်မဟုတ်။

na dasseti,

does not show

395

ပန၊

စင်စစ်သော်ကား။

pana,

in fact

396

ဧတ္ထ ဘိက္ခုသံဃေ၊

ဤရဟန်းအပေါင်းတို့တွင်။

ettha bhikkhusaṃghe,

among those monks

397

ပဋိပဒံ၊

အကျင့်ကို။

paṭipadaṃ,

a practice

398

ပူရယမာနာပိ၊

အထက်မဂ်အလို့ငှါ ဖြည့်ဆဲသောရဟန်းတို့သည်လည်း။

pūrayamānāpi,

the monks fulfilling for the sake of higher Paths.

399

အတ္ထိ သန္တိ၊

ရှိကုန်၏။

atthi santi,

are/ have

400

ပဋိပဒံ၊

အကျင့်ကို။

paṭipadaṃ,

a practice

401

ပူရေတွာ၊

ဖြည့်ကုန်ပြီးသည်ဖြစ်ကုန်၍။

pūretvā,

having fulfilled

402

မတ္ထကံ၊

အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော အထွဋ်အထိပ်သို့။

matthakaṃ,

to the peak of Arahatta fruition

403

ပတွာ၊

ရောက်၍။

patvā,

having reached

404

ဌိတဘိက္ခူပိ၊

တည်သောရဟန်းတို့သည်လည်း။

ṭhitabhikkhūpi,

established monks

405

အတ္ထိ သန္တိ၊

ရှိကုန်၏။

atthi santi,

are/ have

406

တတ္ထ၊

ထိုနှစ်ဦးသော ရဟန်းတို့တွင်။

tattha,

among those two monks

407

ပဋိပဒံ၊

အကျင့်ကို။

paṭipadaṃ,

a practice

408

ပူရေတွာ၊

ဖြည့်ပြီး၍။

pūretvā,

having fulfilled

409

မတ္ထကံ၊

အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသောအထွဋ်အထိပ်သို့။

matthakaṃ,

the peak of Arahatta fruition

410

ပတွာ၊

ရောက်၍။

patvā,

having reached

411

အတ္တနာ၊

မိမိသည်။

attanā,

one/ oneself

412

ပဋိဝိဒ္ဓဂုဏေဟေဝ၊

ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သော ဂုဏ်တို့ဖြင့်သာလျှင်။

paṭividdhaguṇeheva,

by means of diginity/glory which has been realised

413

ဥပသန္တာ၊

ငြိမ်သက်တော်မူကြကုန်၏။

upasantā,

are keeping silent/ quiet/calm/ (live with noble silent/quiet/calm)

414

ပဋိပဒံ၊

အကျင့်ကို။

paṭipadaṃ,

a practice

415

ပူရယမာနာ၊

ဖြည့်ဆဲဖြစ်ကုန်သော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။

pūrayamānā,

the training monks/ persons who have been fulfilling

416

ဥပရိမဂ္ဂဿ၊

အထက်မဂ်၏။

uparimaggassa,

of the higher Path

417

အတ္ထာယ၊

အလို့ငှါ။

atthāya,

in order to / for the sake of

418

ဝိပဿနာယ၊

ပွါးစေတတ်သောဝိပဿနာဖြင့်။

vipassanāya,

with developing insight meditation

419

ဥပသန္တာ၊

ငြိမ်သက်တော်မူကြကုန်၏။

upasantā,

are keeping silent/quiet/calm (live with noble silent/quiet/calm)

420

ပန၊

သေက္ခအသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်မှတပါး ကြွင်းသောပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

to say about the rest apart from training monks

421

ဣတော၊

ဤသေက္ခပုဂ္ဂိုလ် အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ။

ito,

from these training monks and training-free (trained) monks

422

မုတ္တာ၊

လွတ်ကုန်၏။

muttā,

free

423

အဝသေသာ၊

ကြွင်းကုန်သော ကလျာဏ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။

avasesā,

the rest, good worldlings

424

စတုဟိ၊

လေးပါးကုန်သော။

catuhi,

four

425

သတိပဋ္ဌာနေဟိ၊

သတိပဋ္ဌာန်တို့ဖြင့်။

satipaṭṭhānehi,

with four foundations of mindfulness

426

ဥပသန္တာ၊

ငြိမ်သက်တော်မူကြကုန်၏။

upasantā,

are keeping silent/quiet/calm (live with noble silent/quiet/calm)

427

နေသံ၊

ထိုသေက္ခပုဂ္ဂိုလ် အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ကလျာဏပုထု ဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။

nesaṃ,

of those training monks, training-free (trained) monks and good worldlings

428

တံ ဥပသန္တကာရဏံ၊

ထိုငြိမ်သက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဖြစ်၏အကြောင်းကို။

taṃ upasantakāraṇaṃ,

the reason/cause of being silent/ quiet/ calm

429

ဒဿိဿာမိ၊

ပရိဗိုဇ်အားပြဦးအံ့။

dassissāmi,

will show

430

ဣတိ ဧတံ ဧသော ပရိဝိတက္ကော၊

ဤသို့သောအကြံတော်သည်။

iti etaṃ eso parivitakko,

such a thought

431

အဟောသိ၊

ဖြစ်တော်မူ၏။

ahosi,

arises

432

ဣမိနာဝ ကာရဏေန၊

ဤသို့သောအကြောင်းကြောင့်သာလျှင်။

imināva kāraṇena,

due to such a reason/ cause

433

အယံ ဘိက္ခုသံဃော၊

ဤပရိဗိုဇ်မြင်သော ရဟန်းအပေါင်းသည်။

ayaṃ bhikkhusaṃgho,

the congregation of the monks seen by this ascetic

434

ဥပသန္တော၊

ငြိမ်သက်၏။

upasanto,

keeps silent/ quiet/ calm

435

ဣတိ ဣမဿ အတ္ထဿ၊

ဤသို့သောအနက်ကို။

iti imassa atthassa,

such a meaning

436

ဒဿေတုံ၊

ပြခြင်းငှါ။

dassetuṃ,

to show

437

သန္တိဟိ ကန္ဒရကာတိအာဒိံ၊

သန္တိဟိကန္ဒရကဤသို့အစရှိသောစကားကို။

santihi kandarakātiādiṃ,

the word 'Santi hi kandaraka'

438

အာဟ၊

ဟောတော်မူ၏။

āha,

preaches

439

တတ္ထ၊

ထိုသန္တိဟိကန္ဒရကအစရှိသောစကား၌။

tattha,

in that word 'Santi hi kandaraka'

440

အရဟန္တောခီဏာသဝေါတိအာဒီသု၊

အရဟန္တောခီဏာသဝေါ ဤသို့အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။

arahantokhīṇāsavotiādīsu,

in the words 'Arahanto khinasavo, etc'

441

ယံ ဝစနံ၊

အကြင်စကားကို။

yaṃ vacanaṃ,

this word

442

ဝတ္တဗ္ဗံ၊

ဆိုအပ်၏။

vattabbaṃ,

should be said

443

တံ ဝစနံ၊

ထိုစကားကို။

taṃ vacanaṃ,

that word

444

မူလပရိယာယသုတ္တဝဏ္ဏနာယမေဝ၊

မူလပရိယာယသုတ်၏အဘွင့်၌သာလျှင်။

mūlapariyāyasuttavaṇṇanāyameva,

only in the explanation of Mulapariyaya Sutta

445

ဝုတ္တံ၊

ဆိုအပ်ပြီ။

vuttaṃ,

is said

446

သေက္ခပဋိပဒမ္ပိ၊

သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အကျင့်ကိုလည်း။

sekkhapaṭipadampi,

the practice of training persons too

447

တတ္ထေဝ၊

ထိုမူလပရိယာယသုတ်၏အဘွင့်၌သာလျှင်။

tattheva,

only in the explanation of Mulapariyaya Sutta

448

ဝိတ္ထာရိတံ၊

ချဲ့အပ်ပြီ။

vitthāritaṃ,

is detailed/ elaborated

449

သန္တတသီလာတိ၊

သန္တတသီလာဟူသည်ကား။

santatasīlāti,

Santata sila' means

450

သန္တတသီလာ၊

မြဲသောသီလရှိကုန်၏။

santatasīlā,

have establised morality

451

နိရန္တရသီလာ၊

အခြားမရှိသော သီလရှိကုန်၏။

nirantarasīlā,

have infinite morality

452

သန္တတဝုတ္တိနောတိ၊

သန္တတဝုတ္တိနောဟူသောပုဒ်သည်။

santatavuttinoti,

the phrase 'santatavuttino'

453

တဿေဝ၊

ထိုသန္တတသီလာဟူသော ပုဒ်၌သာလျှင်။

tasseva,

only in the phrase 'santatasila'

454

ဝေဝစနံ၊

ဝေဝုစ်ပရိယာယ်သဒ္ဒါလှယ်တည်း။

vevacanaṃ,

is the synonymous grammar

455

သန္တတဇီဝိကာ၊

မြဲသောအသက်မွေးခြင်းရှိ၏။

santatajīvikā,

has resolute/firm livelihood

456

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

457

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

458

တသ္မိံ သန္တတသီလေ၊

ထိုမြဲသောသီလ၌။

tasmiṃ santatasīle,

in the resolute/firm morality

459

ဌတွာဝ၊

တည်၍သာလျှင်။

ṭhatvāva,

having established

460

ဇီဝိတံ(ဇီဝိကံ)၊

အသက်မွေးခြင်းကို။

jīvitaṃ(jīvikaṃ),

a livelihood

461

ကပ္ပေန္တိ၊

ပြုကြကုန်၏။

kappenti,

make

462

ဒုဿီလျံ၊

သီလမရှိသောသူ၏ အဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော။

dussīlyaṃ,

being one who lacks morality

463

ဇီဝိတံ၊

အသက်မွေးခြင်းကို။

jīvitaṃ,

a livelihood

464

န ကပ္ပေန္တိ၊

မပြုကြကုန်။

na kappenti,

do not make

465

မရဏံ၊

သေခြင်းသို့။

maraṇaṃ,

to death

466

ပါပုဏန္တိ၊

ရောက်ကြကုန်၏။

pāpuṇanti,

arrive/ reach

467

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

468

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

469

နိပကာတိ၊

နိပကာဟူသည်ကား။

nipakāti,

nipaka'means

470

နေပက္ကေန၊

ပညာနှင့်။

nepakkena,

with knowledge/ wisdom

471

သမန္နာဂတာ၊

ပြည့်စုံကုန်၏။

samannāgatā,

are endowed with

472

ပညာဝန္တော၊

ပညာရှိကုန်၏။

paññāvanto,

have knowledge/ wisdom

473

နိပကာဝုတ္တိနောတိ၊

နိပကာဝုတ္တိနောဟူသည်ကား။

nipakāvuttinoti,

nipakavuttino' means

474

ပညာယ၊

ပညာဖြင့်။

paññāya,

by means of knowledge/wisdom

475

ဝုတ္တိနော၊

အသက်မွေးခြင်းရှိကုန်၏။

vuttino,

have the livelihood

476

ပညာယ၊

ပညာ၌။

paññāya,

in the knowledge/wisdom

477

ဌတွာ၊

တည်၍။

ṭhatvā,

having established

478

ဇီဝိတံ(ဇီဝိကံ)၊

အသက်မွေးခြင်းကို။

jīvitaṃ(jīvikaṃ),

a livelihood

479

ကပ္ပေန္တိ၊

ပြုကုန်၏။

kappenti,

make

480

ဧကစ္စော၊

အချို့သော အလဇ္ဇီရဟန်းသည်။

ekacco,

some shameless monks

481

သာသနေ၊

သာသနာတော်၌။

sāsane,

in the dispensation/ sasana

482

ပဗ္ဗဇိတွာပိ၊

ရှင်ရဟန်းပြု၍လည်း။

pabbajitvāpi,

having been ordained

483

ဇီဝိတကာရဏာ၊

အသက်မွေးခြင်းတည်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။

jīvitakāraṇā,

owing to making the livelihood

484

ဝေသိယဂေါစရော၊

ပြည်တန်ဆာမလျှင် ကျက်စားရာရှိသည်။

vesiyagocaro,

having a frequent place for prostitute

485

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

486

ဝိဓဝါထုလ္လကုမာရိကပဏ္ဍကပါနာဂါရဘိက္ခုနိဂေါစရော၊

မုဆိုးမ အပျိုဟိုင်း ပဏ္ဍုက် သေတင်းကုတ် ရဟန်းမိန်းမလျှင် ကျက်စားရာရှိသည်။

vidhavāthullakumārikapaṇḍakapānāgārabhikkhunigocaro,

having a frequent place for widow, spinster, eunuch, tavern and female-monk(bhikkhuni)

487

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

488

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

489

ဆသု၊

ခြောက်ပါးကုန်သော။

chasu,

six

490

အဂေါစရေသု၊

မကျက်စားကောင်းသော အရပ်တို့၌။

agocaresu,

in the place that should not be frequented

491

စရတိ ယထာ၊

ကျက်စားသကဲ့သို့၎င်း။

carati yathā,

as if frequents

492

ရာဇူဟိ၊

ပြည့်ရှင် မင်းတို့နှင့်လည်းကောင်း။

rājūhi,

with monarches

493

ရာဇမဟာမတ္တေဟိ၊

မင်း၏အမတ်ကြီးတို့နှင့်လည်းကောင်း။

rājamahāmattehi,

with ministers of monarches

494

တိတ္ထိယေဟိ၊

တိတ္ထိတို့နှင့်လည်းကောင်း။

titthiyehi,

with heretics

495

တိတ္ထိယသာဝကေဟိ၊

တိတ္ထိတို့၏ တပည့်တို့နှင့်လည်းကောင်း။

titthiyasāvakehi,

with disciples of heretics

496

အနနုလောမိကေန၊

ရဟန်းတို့အား မလျော်သော။

ananulomikena,

unsuitable for monks

497

ဂိဟိသံသဂ္ဂေန၊

လူတို့နှင့် ရောနှောသောအားဖြင့်။

gihisaṃsaggena,

by means of being engaged with people

498

သံသဋ္ဌော၊

ရောနှောသည်ဖြစ်၍။

saṃsaṭṭho,

being engaged

499

ဝိဟရတိ ယထာ၊

နေသကဲ့သို့၎င်း။

viharati yathā,

as if lives/resides

500

ဝေဇ္ဇကမ္မံ၊

ဆေးကုခြင်းအမှုကို။

vejjakammaṃ,

medical treatment

501

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

makes/does

502

ဒူတကမ္မံ၊

တမန်သည်တို့၏အမှုကို။

dūtakammaṃ,

the act of messenger

503

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

makes/ acts

504

ပဟိဏကမ္မံ၊

လူတို့သည် စေခိုင်းရာအရပ်သို့သွားသောအမှုကို။

pahiṇakammaṃ,

a work asked by lay people to go somewhere

505

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

makes/ does/ acts/ works

506

ကဏ္ဍံ၊

အိုင်းအမာကို။

kaṇḍaṃ,

a swelling disease

507

ဖာလေတိ၊

ဓားငယ်ဖြင့် ဆေးကုခြင်းငှါခွဲ၏။

phāleti,

operates with a knife to cure

508

အရုမက္ခနံ၊

အနာကိုလိမ်းကျံစရာ ဆေးကို။

arumakkhanaṃ,

an ointment

509

ဒေတိ၊

ပေး၏။

deti,

gives

510

ဥဒ္ဓံဝိရေစနံ၊

ပျို့အန်စေတတ်သောဆေးကို။

uddhaṃvirecanaṃ,

emetic

511

ဒေတိ၊

ပေး၏။

deti,

gives

512

အဓောဝိရေစနံ၊

ဝမ်းလျောစေတတ်သောဆေးကို။

adhovirecanaṃ,

purgative

513

ဒေတိ၊

ပေး၏။

deti,

gives

514

နတ္ထုတေလံ၊

နှာနှပ်ဆီကို။

natthutelaṃ,

nose drop / odoriferous liquid

515

ပစတိ၊

ချက်၏။

pacati,

cooks

516

ပိဝနတေလံ၊

သောက်ဆီကို။

pivanatelaṃ,

drinking oil/ drinking liquid

517

ပစတိ၊

ချက်၏။

pacati,

cooks

518

ဝေဠုဒါနံ၊

ဝါးပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း။

veḷudānaṃ,

giving bamboo

519

ပတ္တဒါနံ၊

သစ်ရွက်ပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း။

pattadānaṃ,

giving leaf

520

ပုပ္ပဒါနံ၊

ပန်းပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း။

puppadānaṃ,

giving flower

521

ဖလဒါနံ၊

သစ်သီးပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း။

phaladānaṃ,

giving fruit

522

သိနာနဒါနံ၊

ရေချိုးကသယ်မှုန့်ပေးခြင်းကိုလည်း ကောင်း။

sinānadānaṃ,

giving bathing powder

523

ဒန္တကဋ္ဌဒါနံ၊

ဒန်ပူပေးခြင်းကို၎င်း။

dantakaṭṭhadānaṃ,

giving toothpick

524

မုခေါဒကဒါနံ၊

မျက်နှာသစ်ရေပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း။

mukhodakadānaṃ,

giving water for washing face

525

စုဏ္ဏမတ္တိကာဒါနံ၊

အမှုန့်ဖြစ်သောမြေဖြူကို ပေးခြင်းလည်းကောင်း။

cuṇṇamattikādānaṃ,

crumbling soil dust/ chalk dust

526

ဒေတိ၊

ပေး၏။

deti,

gives

527

စာတုကမျံ၊

မိမိကိုယ်ကိုနှိမ့်ချ၍ ဒါယကာတို့ခြီးမြှောက်သောအားဖြင့် ပြောဆိုခြင်းအမှုကို။

cātukamyaṃ,

the act of flattery (the act of being humble by oneself and flattering to lay devotees)

528

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

makes

529

မုဂ္ဂသူပိယံ၊

ပဲနောက်ဟင်းသည် အချို့သာကျက်၍ အချို့မကျက်သကဲ့သို့ အချို့သာမှန်၍ အချို့သာမမှန်သောစကားကို။

muggasūpiyaṃ,

just as a curry of mung bean some of which are cooked and some of which are uncooked, even so the speech some of which are correct and some of which are incorrect

530

ကရောတိ၊

ပြောဆိုခြင်းကိုပြု၏။

karoti,

make the speech

531

ပါရိဘဋုံ၊

အခစားအလုပ်ကို။

pāribhaṭuṃ,

a service

532

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

does/ acts

533

ဇင်္ဃပေသနိယံ၊

လူတို့စေရာအရပ်သို့ သွားခြင်းကို။

jaṅghapesaniyaṃ,

going to the place where people ask to

534

ကရောတိ၊

ပြု၏။

karoti,

makes/ does/ acts/ works

535

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

536

ဧကဝီသတိဝိဓာယ၊

နှစ်ဆဲ့တပါးအပြားရှိသော။

ekavīsatividhāya,

having 21 kinds

537

အနေသနာယ၊

မသင့်သောရှာမှီးခြင်းဖြင့်။

anesanāya,

by means of impropriety/ wrong way of earning

538

ဇီဝိတံ(ဇီဝိကံ)၊

အသက်ကို။

jīvitaṃ(jīvikaṃ),

the livelihood

539

ကပ္ပေန္တော၊

ပြုသောရဟန်းသည်။

kappento,

the monk who makes

540

အနိပကဝုတ္တိ နာမ၊

ပညာဖြင့် အသက်မမွေးသော ရဟန်းမည်သည်။

anipakavutti nāma,

the monk who does not make livelihood by means of knowledge

541

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

542

ပညာယ၊

ပညာ၌။

paññāya,

in the knowledge/wisdom

543

ဌတွာ၊

တည်၍။

ṭhatvā,

having established

544

ဇီဝိတံ(ဇီဝိကံ)၊

အသက်မွေးခြင်းကို။

jīvitaṃ(jīvikaṃ),

the livelihood

545

န ကပ္ပေတိ ယထာ၊

မပြုသကဲ့သို့၎င်း။

na kappeti yathā,

just as does not make

546

တတော ကာလကိရိယံကတွာ သမဏယက္ခောနာမ ဟုတွာ တဿသင်္ဃာဋိပိ အာဒိတ္တာဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတာတိ၊

တတော ကာလကိရိယံကတွာ သမဏယက္ခောနာမ ဟုတွာ တဿသင်္ဃာဋိပိအာဒိတ္တာဟောတိသမ္ပဇ္ဇလိတာဟူ၍။

tato kālakiriyaṃkatvā samaṇayakkhonāma hutvā tassasaṅghāṭipi ādittāhoti sampajjalitāti,

547

ဝုတ္တနယေန၊

ဟောတော်မူအပ်သောနည်းဖြင့်။

vuttanayena,

by the method that has been said

548

မဟာဒုက္ခံ၊

ကြီးစွာသော ဆင်းရဲကို။

mahādukkhaṃ,

a great pain/ suffering

549

အနုဘောတိ၊

ခံစားရ၏။

anubhoti,

experiences

550

တတော၊

ထိုဒုဿီလရဟန်း၏ ဘဝမှ။

tato,

from the life of the shameless monk

551

ကာလကိရိယံ၊

သေခြင်းကို။

kālakiriyaṃ,

death

552

ကတွာ၊

ပြု၍။

katvā,

having done

553

သမဏယက္ခော နာမာ၊

ရဟန်းဘီလူးမည်သည်။

samaṇayakkho nāmā,

a life of ogre-monk

554

ဟုတွာ၊

ဖြစ်၍။

hutvā,

having been

555

တဿ၊

ထိုရဟန်းဘီလူး၏။

tassa,

of the ogre-monk

556

သင်္ဃာဋိပိ၊

ဒုကုဋ်သည်လည်း။

saṅghāṭipi,

the layer robe

557

အာဒိတ္တာ၊

ရဲရဲငြိသည်။

ādittā,

being in flame/ reddish

558

သမ္ပဇ္ဇလိတာ၊

ပြောင်ပြောင်တောက်သည်။

sampajjalitā,

being ablaze/ bright

559

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

560

ဧဝံတထာ၊

ထိုအတူ။

evaṃtathā,

such like

561

ဝိဓာ၊

စီရင်ခြင်းရှိသည်။

vidhā,

having arranged

562

အဟုတွာ၊

မဖြစ်မူ၍။

ahutvā,

not having been

563

ဇီဝိတဟေတုပိ၊

အသက်မွေခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။

jīvitahetupi,

due to the reason of livelihood

564

သိက္ခာပဒံ၊

သိက္ခာပုဒ်တော်ကို။

sikkhāpadaṃ,

monastic rule

565

အနတိက္ကမန္တော၊

မလွန်ကျူးကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။

anatikkamanto,

the monks who have not committed

566

စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလေ၊

လေးပါးသောပါရိသုဒ္ဓိသီလ၌။

catupārisuddhisīle,

four kinds of morality leading to/based on purity

567

ပတိဋ္ဌာယ၊

တည်၍။

patiṭṭhāya,

having establised

568

ယထာဗလံ၊

အစွမ်းအားလျော်စွာ။

yathābalaṃ,

by means of strength

569

ဗုဒ္ဓဝစနံ၊

ဘုရားစကားတော်ကို။

buddhavacanaṃ,

the word of the Buddha

570

ဥဂ္ဂဏှိတွာ၊

သင်အံ၍။

uggaṇhitvā,

being learnt

571

ရထဝိနီတပ္ပဋိပဒံ၊

ရထဝိနီတသုတ်၌လာသောအကျင့်ကိုလည်းကောင်း။

rathavinītappaṭipadaṃ,

the practice derived from Rathavinita Sutta

572

မဟာဂေါသိင်္ဂပ္ပဋိပဒံ၊

မဟာဂေါသိင်္ဂသုတ်၌ လာသောအကျင့်ကိုလည်းကောင်း။

mahāgosiṅgappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Mahagosinga Sutta

573

မဟာသုညတပ္ပဋိပဒံ၊

မဟာသုညတ သုတ်၌လာသောအကျင့်ကို၎င်း။

mahāsuññatappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Mahasunnata Sutta

574

အနင်္ဂဏပ္ပဋိပဒံ၊

အနင်္ဂဏသုတ်၌လာသောအကျင့်ကို၎င်း။

anaṅgaṇappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Anangana Sutta

575

ဓမ္မဒါယာဒပ္ပဋိပဒံ၊

ဓမ္မဒါယာဒသုတ်၌လာသောအကျင့်ကို၎င်း။

dhammadāyādappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Dhammadayada Sutta

576

နာလကပ္ပဋိပဒံ၊

နာလက သုတ်၌လာသောအကျင့်ကိုလည်းကောင်း။

nālakappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Nalaka Sutta

577

တုဝဋ္ဋကပ္ပဋိပဒံ၊

တုဝဋ္ဋသုတ်၌လာသောအကျင့်ကိုလည်းကောင်း။

tuvaṭṭakappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Tuvatta Sutta

578

စန္ဒောပမပ္ပဋိပဒံ၊

စန္ဒောပမသုတ်၌လာသောအကျင့်ကိုလည်းကောင်း။

candopamappaṭipadaṃ,

or the practice derived from Candopama Sutta

579

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

580

ဣမာနိ အရိယပ္ပဋိပဒါနိ၊

ဤအရိယာတို့၏အကျင့်တို့ကို။

imāni ariyappaṭipadāni,

this noble practice/ the practice of the noble

581

ပူရေန္တော၊

ဖြည့်ကုန်သည်ဖြစ်၍။

pūrento,

having fulfilled

582

စတုပစ္စယသန္တောသ ဘာဝနာရာမ အရိယာဝံသပ္ပဋိပတ္တိယံ၊

ပစ္စည်းလေးပါးတို့ ၌ ရောင့်ရဲခြင်း ဘာဝနာ၌ မွေ့လျော်ခြင်း အရိယာဝံသ တရားတို့ကို ကျင့်ခြင်း၌။

catupaccayasantosa bhāvanārāma ariyāvaṃsappaṭipattiyaṃ,

in being content with four requisites, in being satisfied with meditation and in practising the noble teachings.

583

ကာယသက္ခိနော၊

မျက်မှောက်တို့သည်။

kāyasakkhino,

the bodily witnesses

584

ဟုတွာ၊

ဖြစ်ကုန်၍။

hutvā,

having been

585

အဏိကာ၊

ဆင်ရွေအပေါင်းတို့မှ။

aṇikā,

from the battalion of elephants

586

နိက္ခန္တဟတ္ထီ ဝိယ၊

ထွက်သောဆင်ပြောင်ကြီးကဲ့သို့လည်းကောင်း။

nikkhantahatthī viya,

the full-grown male elephant that left

587

ယူထာ၊

အပေါင်းအဘော်မှ။

yūthā,

from the companion

588

ဝိဿဋ္ဌသီဟောဝိယ၊

လွတ်သောကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့လည်းကောင်း။

vissaṭṭhasīhoviya,

the king lion that freed/left

589

နိပစ္စာမဟာဗန္ဓနာဂါဝိယစ၊

အနှောင်အဘွဲ့မရှိသော ဆင်ပြောင်ကြီးကဲ့သို့လည်းကောင်း။

nipaccāmahābandhanāgāviyaca,

the full-grown male elephant that has no bound

590

ဂမနာဒီသု၊

သွားခြင်းအစရှိသည်တို့၌။

gamanādīsu,

in going, etc.

591

ဧကဝိဟာရိနော၊

တယောက်အထည်းတည်း နေလေ့ရှိကုန်သည်။

ekavihārino,

having used to live alone

592

ဟုတွာ၊

ဖြစ်ကုန်၍။

hutvā,

having been

593

ဝိပဿနံ၊

ဝိပဿနာကို။

vipassanaṃ,

insight

594

ပဋ္ဌပေတွာ၊

ဖြစ်စေ၍။

paṭṭhapetvā,

making to be

595

အဇ္ဇအဇ္ဇေဝ၊

ယနေ့ပင် ယနေ့ပင်လျှင်။

ajjaajjeva,

on this very day

596

အရဟတ္တံ၊

အရဟတ္တဖိုလ်ကို။

arahattaṃ,

the fruition of Arahantship

597

သစ္ဆိကရိဿာမိ၊

မျက်မှောက်ပြုအံ။

sacchikarissāmi,

will be relised/ attained/ experienced

598

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

599

ပဝတ္တဥဿာဟာ၊

ဖြစ်သောအားထုတ်ခြင်းရှိကုန်သည် ဖြစ်ကုန်၍။

pavattaussāhā,

having an effort which arises/appears

600

ဝိဟရန္တိ၊

နေကုန်၏။

viharanti,

live/ reside

601

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

602

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

603

သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာတိ၊

သုပ္ပတိဋ္ဌိတ စိတ္တာဟူသည်ကား။

suppatiṭṭhitacittāti,

supptithita citta' means

604

စတူသု၊

လေးပါးကုန်သော။

catūsu,

four kinds of

605

သတိပဋ္ဌာနေသု၊

သတိပဋ္ဌာန်တို့၌။

satipaṭṭhānesu,

foundation of mindfulness

606

သုဋ္ဌပိတစိတ္တာ၊

ကောင်းစွာထားအပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည်။

suṭṭhapitacittā,

having well-established mind

607

ဟုတွာ၊

ဖြစ်ကုန်၍။

hutvā,

having been

608

သေသာ၊

ကြွင်းကုန်သော။

sesā,

apart from

609

သတိပဋ္ဌာနကထာ၊

ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိအစရှိသော သတိပဋ္ဌာနကထာတို့ကို။

satipaṭṭhānakathā,

the words of foundation of mindfulness such as 'Kaye kayanupassi viharati', etc.

610

ဟေဋ္ဌာ၊

အောက်၌ဖြစ်သောသုတ်တို့၌။

heṭṭhā,

in the Suttas below/ in the follwing Suttas

611

ဝိတ္ထာရိတာဝ၊

ချဲ့အပ်ကုန်ပြီးသည် သာလျှင်တည်း။

vitthāritāva,

having been detailed

612

ပန၊

အထူးကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say the different

613

ဣဓ၊

ဤကန္ဒရကသုတ်၌။

idha,

in this Kandaraka Sutta

614

လောကိယလောကုတ္တရမိဿကာ၊

လောကီလောကုတ္တရာ အရောဖြစ်ကုန်သော။

lokiyalokuttaramissakā,

having mixed of mundane and supra-mundane

615

သတိပဋ္ဌာနာ၊

သတိပဋ္ဌာန်တို့ကို။

satipaṭṭhānā,

the foundations of mindfulness

616

ကထိတာ၊

ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။

kathitā,

are phreached

617

ဧတ္တကေန၊

ဤမျှလောက်သောစကားအစဉ်ဖြင့်။

ettakena,

by this much sequence of words

618

ဘိက္ခု သံဃဿ၊

ရဟန်းအပေါင်း၏။

bhikkhu saṃghassa,

of the monks

619

ဥပသန္တကာရဏံ၊

ငြိမ်သက်သည်၏အဖြစ်၏အကြောင်းကို။

upasantakāraṇaṃ,

the cause/reason of being silent/ quiet/ calm

620

ကထိတံ၊

ဆိုအပ်သည်။

kathitaṃ,

being said

621

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

622

ယာဝ သုပညတ္တာတိ၊

ယာဝ သုပညတ္တာဟူသည်ကား။

yāva supaññattāti,

Yava supannatta' means

623

ယာဝ၊

အကြင်မျှလောက်။

yāva,

this much

624

သုဋ္ဌပိတာ၊

ကောင်းစွာထားအပ်၏။

suṭṭhapitā,

is well establised

625

သုဒေသိတာ၊

ကောင်းစွာဟောအပ်၏။

sudesitā,

is well phreached

626

မယမ္ပိ ဟိ ဘန္တေတိ ဣမိနာ၊

မယမ္ပိ ဟိ ဘန္တေဟူသော ဤစကားဖြင့်။

mayampi hi bhanteti iminā,

by the word 'Mayampi hi bhante'

627

ဧသ ဧသော ပေယော၊

ဤပေယသည်။

esa eso peyo,

this Peya

628

အတ္တနော၊

မိမိ၏။

attano,

one's

629

ကာရကဘာဝံ၊

သတိပဋ္ဌာန်ကို အားထုတ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။

kārakabhāvaṃ,

being the strenous effort of the foundation of mindfulness

630

ဒဿေတိ၊

ပြ၏။

dasseti,

shows

631

ဘိက္ခုသံဃဉ္ဇ၊

ရဟန်းအပေါင်းကိုလည်း။

bhikkhusaṃghañja,

to the congregation of the monks

632

ဥက္ခိပတိ၊

ခြီးမြှောက်၏။

ukkhipati,

holds up/ praises

633

ဟိဝိတ္တာရေမိ၊

ထိုစကားကို အကျယ်ချဲ့၍ဆိုဦးအံ့။

hivittāremi,

to elaborate the word

634

ဧတ္ထ၊

ဤဘုရားရှင်အား လျှောက်ကြားရာ၌။

ettha,

in reporting to the Buddha

635

အယံ၊

ဤဆိုလတ္တံသည်ကား။

ayaṃ,

this to be said

636

အဓိပ္ပါယော၊

ပေယ၏အလိုတည်း။

adhippāyo,

is the meaning of 'peya'

637

ဘန္တေ၊

အရှင်ဘုရား။

bhante,

Venerable Sir!

638

ဟိ ယသ္မာ၊

အကြင်ကြောင့်။

hi yasmā,

because

639

မယမ္ပိ၊

အကျွန်ုပ်ပရိဗိုဇ်တို့သည်လည်း။

mayampi,

our wandering ascetics as well

640

ဂိဟိ၊

လူဖြစ်ကုန်လျက်။

gihi,

being humans

641

(ပ)သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာ၊

ကောင်းစွာတည်သော စိတ်ရှိကုန်သည်ဖြစ်ကုန်၍။

(pa)suppatiṭṭhitacittā,

having well-established mind

642

ဝိဟရာမ၊

နေပါကုန်သေး၏။

viharāma,

stay/ reside

643

ပန၊

ရဟန်းသံဃာကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

to say about the monks

644

ဘိက္ခုသံဃဿ၊

ရဟန်းအပေါင်းအား။

bhikkhusaṃghassa,

to the congregation of the monks

645

အယမေဝ၊

ဤသတိပဋ္ဌာန်တို့၌ ကောင်းစွာထားအပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နေခြင်းသည်ပင်လျှင်။

ayameva,

living with well-etablished mind on the foundation of mindfulness

646

ကသိ စ၊

လယ်ထွန်ခြင်းလည်း မည်၏။

kasi ca,

is either called ploughing

647

ဗီဇဉ္စ၊

မျိုးစေ့လည်းမည်၏။

bījañca,

or seed

648

ယုဂနင်္ဂလဉ္စ၊

ထမ်းပိုး ထွန်တုံးလည်း မည်၏။

yuganaṅgalañca,

or yoke and lod to which the teeth of harrow are attached

649

ဖာလပါဇနဉ္စ၊

ထွန်သွားနှင်တံလည်းမည်၏။

phālapājanañca,

or tooth of harrow and whip or stick

650

တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

tasmā,

therefore

651

ဘိက္ခုသံဃော၊

ရဟန်းအပေါင်းသည်။

bhikkhusaṃgho,

the congregation of the monks

652

သဗ္ဗကာလံ၊

အခါခပ်သိမ်း။

sabbakālaṃ,

all the times

653

သတိပဋ္ဌာနပရာယဏော၊

သတိပဋ္ဌာန်လျှင် လည်းလျောင်းရာရှိ၏။

satipaṭṭhānaparāyaṇo,

having destined to the foundation of mindfulness

654

မယံ ပန၊

အကျွန်ုပ်တို့လူမှာမူကား။

mayaṃ pana,

we, humans

655

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

656

ကာလံ၊

ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှလုံးသွင်းရအံ့သောအခါကို။

kālaṃ,

time to contemplate on meditation

657

ဩကာသံ၊

ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှလုံးသွင်းရအံ့သော အခွင့်ကို။

okāsaṃ,

chance to contemplate on meditation

658

လဘိတွာ၊

ရ၍။

labhitvā,

having obtained

659

ဧတံ မနသိကာရံ၊

ဤသတိပဋ္ဌာန်ကို နှလုံးသွင်းခြင်းကို။

etaṃ manasikāraṃ,

this contemplation of foundation of mindfulness

660

ကရောမ၊

ပြုပါကုန်၏။

karoma,

do

661

မယမ္ပိ၊

အကျွန်ုပ်လူတို့သည်လည်း။

mayampi,

we too

662

ကာရကာ၊

သတိပဋ္ဌာန်ကို နှလုံးသွင်းခြင်းကို ပြုပါကုန်၏။

kārakā,

contemplate on foundation of mindfulness

663

သဗ္ဗသော၊

အချင်းခပ်သိမ်း။

sabbaso,

wholly

664

ဝိဿဋ္ဌကမ္မဋ္ဌာနာယေဝ၊

စွန့်လွှတ်အပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းရှိကုန်သည်သာလျှင်။

vissaṭṭhakammaṭṭhānāyeva,

having meditation that is discarded/ abandoned

665

န၊

မဟုတ်ကုန်။

na,

no/ is not

666

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

667

အဓိပ္ပါယော၊

ကန္ဒရကပရိဗိုဇ်၏ အလိုတည်း။

adhippāyo,

is according to (the concept/idea of) Kandaraka ascetic

668

မနုဿဂဟနေတိ၊

မနုဿဂဟနေဟူသည်ကား။

manussagahaneti,

"manussagahane" means

669

မနုဿာနံ၊

လူတို့၏။

manussānaṃ,

of humans

670

အဇ္ဈာသယဂဟနေန၊

အလိုတည်းဟူသော အရှုပ်အထွေးဖြင့်။

ajjhāsayagahanena,

by tangle of desire

671

ဂဟနတာ၊

ရှုတ်ထွေးသည်၏အဖြစ်ကို။

gahanatā,

being tangled

672

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

673

နေသံ၊

ထိုလူတို့၏။

nesaṃ,

of those humans

674

အဇ္ဈာသယဿာပိ၊

အလို၏လည်း။

ajjhāsayassāpi,

of desire too

675

ကိလေသ ဂဟနေန၊

ကိလေသာတည်းဟူသော ရှုတ်ထွေးခြင်းဖြင့်။

kilesa gahanena,

by being tangled of defilement

676

ဂဟဏတာ၊

ရှုတ်ထွေးသည်၏အဖြစ်ကို။

gahaṇatā,

being tangled

677

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

678

ကသဋသာဌေယျေသုပိ၊

ကသဋသာဌေယျေဟူသောပုဒ်တို့၌လည်း။

kasaṭasāṭheyyesupi,

in the phrases 'Kasata satheyye'

679

ဧသေဝ ဧသောဧဝ၊

ဤနည်းသာလျှင်ဖြစ်သော။

eseva esoeva,

such kind of

680

နယော၊

နည်းကို။

nayo,

way/ technice/ method

681

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

682

တတ္ထ၊

ထိုနှစ်ပါးသော ပုဒ်တို့တွင်။

tattha,

in those two phrases

683

အပရိသုဒ္ဓတ္ထေန၊

မစင်ကြယ်သော အနက်သဘောသတ္တိကြောင့်။

aparisuddhatthena,

by means of the nature of impure meaning

684

ကသဋတာ၊

ကသဋမည်သည်၏အဖြစ်ကို။

kasaṭatā,

being known as 'kasata'

685

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

686

ကေရာဋိယာဋ္ဌေန၊

စဉ်းလဲသောအနက်သဘောသတ္တိကြောင့်။

kerāṭiyāṭṭhena,

by means of the nature of wicked meaning

687

သာဌေယျတာ၊

သာဌေယျမည်သည်၏အဖြစ်ကို။

sāṭheyyatā,

being known as 'Satheya'

688

ဝေဒိတဗ္ဗာ၊

သိအပ်၏။

veditabbā,

should be known

689

သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံဇာနာတီတိ၊

သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံဇာနာတိ ဟူသည်ကား။

sattānaṃ hitāhitaṃjānātīti,

Sattanam hita hitam janati' means

690

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

691

ဂဟဏကသဋကေရာဋိယာနံ၊

ရှုတ်ထွေးခြင်း မစင်ကြယ်ခြင်း စဉ်းလဲခြင်းရှိကုန်သော။

gahaṇakasaṭakerāṭiyānaṃ,

having tangle, impurity and cunning trick

692

မနုဿာနံ၊

လူတို့၏။

manussānaṃ,

people's

693

ဟိတာဟိတပဋိပဒံ၊

အစီးအပွါးရှိသောအကျင့် အစီးအပွားမရှိသောအကျင့်ကို။

hitāhitapaṭipadaṃ,

a pracitce being benefictial and not benefictial

694

ယာဝ အတိဝိယ၊

အလွန်လျှင်။

yāva ativiya,

very

695

သုဋ္ဌု၊

ကောင်းစွာ။

suṭṭhu,

well

696

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

697

ဇာနာတိ၊

သိတော်မူ၏။

jānāti,

knows

698

ယဒိဒံ ပသဝေါတိဧတ္ထ၊

ယဒိဒံပသဝေါ ဟူသောဤပုဒ်၌။

yadidaṃ pasavotiettha,

in this phrase 'Yadidam pasavo'

699

သဗ္ဗာပိ၊

အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။

sabbāpi,

all

700

စတုပ္ပဒဇာတိ၊

အခြေလေးခုရှိသော သတ္တဝါအပေါင်းကို။

catuppadajāti,

senteint beings having/with four legs/ feet

701

ပသဝေါတိ၊

ပသုဟူ၍။

pasavoti,

pasu'

702

အဓိပ္ပေတာ၊

အလိုရှိအပ်၏။

adhippetā,

is meant

703

ပဟောမီတိ၊

ပဟောမိဟူသည်ကား။

pahomīti,

Pahomi' means

704

သက္ကောမိ၊

စွမ်းနိုင်၏။

sakkomi,

is able to

705

ယာဝတကေန အန္တရေနာတိ၊

ယာဝတကေနအန္တရေနဟူသည်ကား။

yāvatakena antarenāti,

Yavatakena antare' means

706

ယတ္တကေန၊

အကြင်မျှလောက်သော။

yattakena,

this much

707

ခဏေန၊

ခဏဖြင့်။

khaṇena,

by the moment

708

စမ္မံ ဂတာဂတံ ကရိဿတီတိ၊

စမ္မံ ဂတာဂတံ ကရိဿတိဟူသည်ကား။

cammaṃ gatāgataṃ karissatīti,

Cammam gatagatam karissati' means

709

အဿမဏ္ဍလတော၊

မြင်းတင်းကုတ်မှ။

assamaṇḍalato,

from stable/ racing ground for horses

710

ယာဝ စမ္ပာနဂရဒွါရာ၊

စမ္ပာနဂိုရ်မြို့တံခါးတိုင်အောင်။

yāva campānagaradvārā,

until the door/gate of Campa city

711

ဂမနဉ္စ၊

သွားခြင်းကိုလည်းကောင်း။

gamanañca,

going

712

အာဂမနဉ္စ၊

ပြန်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။

āgamanañca,

returning

713

ကရိဿတိ၊

ပြုကြလတ္တံ့။

karissati,

will do

714

သာဌေယျာနီတိ၊

သာဌေယျာနိဟူသည်ကား။

sāṭheyyānīti,

Satheyyani' means

715

သဌတ္တာနိ၊

စဉ်းလဲသည်၏ အဖြစ်တို့ကို။

saṭhattāni,

being cunning

716

ကူဋေယျာနီတိ၊

ကူဋေယျာနိ ဟူသည်ကား။

kūṭeyyānīti,

Kuteyyani' means

717

ကူဋတ္တာနိ၊

နွားသေးကောက်ကဲ့သို့ ကောက်သည်၏ အဖြစ်တို့ကို။

kūṭattāni,

being deceitful (like a cow's curved urine)

718

ဝင်္ကေယျာနီတိ၊

ဝင်္ကေယျာနိဟူသည်ကား။

vaṅkeyyānīti,

Vankeyyani' means

719

ဝင်္ကတ္တာနိ၊

ထွန်ကိုင်းကောက်ကဲ့သို့ ကောက်သည်၏အဖြစ်တို့ကို။

vaṅkattāni,

being crooked (like a handle of harrow)

720

ဇိမှေယျာနီတိ၊

ဇိမှေယျာနိဟူသည်ကား။

jimheyyānīti,

Jihmeyyani' means

721

ဇိမှတ္တာနိ၊

လရေးကောက်ကဲ့သို့ ကောက်သည်၏အဖြစ်တို့ကို။

jimhattāni,

being crooked (like a crescent)

722

ပါတုကရိဿတီတိ၊

ပါတုကရိဿတိဟူသည်ကား။

pātukarissatīti,

Patu karissati' means

723

ပကာသေဿတိ၊

ထင်ရှားလတ္တံ့။

pakāsessati,

will make clear

724

ဒဿေဿတိ၊

ပြလတ္တံ့။

dassessati,

will show

725

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

is correct

726

တေန ဟတ္ထိနာ၊

ထိုဆင်သည်။

tena hatthinā,

this elephant

727

တာနိ၊

ထိုစဉ်းလဲသည်၏အဖြစ် ကောက်ကျစ်သည်၏အဖြစ်တို့ကို။

tāni,

being decietful and cunning

728

ဧတ္တကေန၊

ဤမျှလောက်သော။

ettakena,

this much

729

အန္တရေန၊

ခဏဖြင့်။

antarena,

by the moment

730

ဒဿေတုံ၊

ပြခြင်းငှါ။

dassetuṃ,

to show

731

န သက္ကာ၊

မတတ်ကောင်း။

na sakkā,

is unable to

732

တတ္ထ၊

ထိုသို့သွားရာ၌။

tattha,

in such going

733

ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ၊

တစုံတခုသော အရပ်၌သာလျှင်။

kismiñcideva ṭhāne,

somewhere else/ in a certain place

734

ဌာတုကာမဿ၊

ရပ်ခြင်းငှါအလိုရှိသည်။

ṭhātukāmassa,

having desire to stand/ stop

735

သတော သန္တဿ၊

ဖြစ်သော။

sato santassa,

being

736

ယဿ၊

အကြင်မြင်း ဆင်အား။

yassa,

such an elephant

737

ယံ ဌာနံ၊

အကြင်အရပ်သည်။

yaṃ ṭhānaṃ,

such a place

738

မနုဿာနံ၊

လူတို့အား။

manussānaṃ,

people's

739

သပ္ပဋိဘယံ၊

ဘေးကျမ်းနှင့်တကွဖြစ်၏။

sappaṭibhayaṃ,

beset with fear

740

တံ ဌာနံ၊

ထိုအရပ်သို့။

taṃ ṭhānaṃ,

to the place

741

ပုရတော၊

ရှေ့မှ။

purato,

from the front

742

ဂန္တွာ၊

သွားဦး၍။

gantvā,

having gone

743

ဝဉ္စေတွာ၊

လှည့်ပတ်၍။

vañcetvā,

having deceived

744

ဌဿာမိ၊

ငါရပ်အံ့။

ṭhassāmi,

I will stand/ stop

745

ဣတိ၊

ဤသို့သော စိတ်အကြံသည်။

iti,

such a thought

746

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

does not arise

747

တဿ၊

ထိုမြင်း ဆင်အား။

tassa,

to the horse and elephant

748

ဌာတုကာမဋ္ဌာနေယေဝ၊

ရပ်လိုရာ အရပ်၌သာလျှင်။

ṭhātukāmaṭṭhāneyeva,

at the very place where they desire to stand/ stop

749

နိခါတတ္ထမ္ဘော ဝိယ၊

စိုက်အပ်သောတိုင်ကဲ့သို့။

nikhātatthambho viya,

such a post/pillar erected

750

စတ္တာရော၊

လေးဘက်ကုန်သော။

cattāro,

four

751

ပါဒေ၊

ခြေတို့ကို။

pāde,

feet/ legs

752

နိစ္စလေ၊

တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိသည်တို့ကို။

niccale,

having not shaking

753

ကတွာ၊

ပြု၍။

katvā,

having done

754

တိဋ္ဌတိ၊

တည်၏။

tiṭṭhati,

stand/ stop

755

အယံ၊

ဤသို့မတုန်မလှုပ်ရပ်၍နေခြင်းသည်။

ayaṃ,

such a standing without shaking

756

သဋ္ဌော နာမ၊

တိရစ္ဆာန်တို့၏စဉ်းလဲခြင်းမည်၏။

saṭṭho nāma,

is the cunning of animals

757

ပန၊

သဋ္ဌမှတပါး ကုဋကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say 'sattha' after 'kuta'

758

ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ၊

တစုံတခုသော အရပ်၌သာလျှင်။

kismiñcideva ṭhāne,

somewhere else/ in a certain place

759

အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ၊

အောက်သို့ဖြတ်၍။

avacchinditvā,

having cut off/ seperated

760

ခန္ဓဂတံ၊

ကျောက်ကုန်း၌တည်သောသူကို။

khandhagataṃ,

to one who is on the back

761

ပါတတုကောမဿ၊

ချခြင်းငှါအလိုရှိသည်။

pātatukomassa,

having desire to put down

762

သတော သန္တဿ၊

ဖြစ်သော။

sato santassa,

being

763

ယဿ၊

အကြင်မြင်း ဆင်အား။

yassa,

such a horse

764

မနုဿာနံ၊

လူတို့အား။

manussānaṃ,

to the people

765

သပ္ပဋိဘယံ၊

ဘေးကျမ်းနှင့်တကွဖြစ်သော။

sappaṭibhayaṃ,

besetting with fear

766

ယံ ဌာနံ၊

အကြင်အရပ်သည်။

yaṃ ṭhānaṃ,

such a place

767

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

is not/ has not

768

တံ ဌာနံ၊

ထိုအရပ်သို့။

taṃ ṭhānaṃ,

to the place

769

ပုရတော၊

ရှေ့မှ။

purato,

from the front

770

ဂန္တွာ၊

သွားဦး၍။

gantvā,

having gone

771

ဝဉ္စေတွာ၊

လှည့်ပတ်၍။

vañcetvā,

having deceived/ having gone round

772

ပါတေဿာမိ၊

ငါ၏ကျောက်ကုန်းမှ ချလိုက်အံ့။

pātessāmi,

will put down from my back

773

ဣတိ၊

ဤသို့သောစိတ်အကြံသည်။

iti,

such a thought

774

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

is not

775

တဿ၊

ထိုမြင်း ဆင်အား။

tassa,

to the elephant

776

တတ္ထေဝ၊

ထိုချမည် ကြံစည်ရာ အရပ်၌သာလျှင်။

tattheva,

at the very place where it thought to put down

777

အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ၊

ဖြတ်၍။

avacchinditvā,

having cut off/ seperated

778

ပါတေတိ၊

ချ၏။

pāteti,

puts down

779

အယံ၊

ဤသို့ချခြင်းသည်။

ayaṃ,

such a putting down

780

ကူဋော နာမ၊

တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကောက်ကျစ်ခြင်းမည်၏။

kūṭo nāma,

is the cunning of animals

781

ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ၊

တစုံတခုသော အရပ်၌သာလျှင်။

kismiñcideva ṭhāne,

somewhere else/ in a certain place

782

မဂ္ဂါ၊

ခရီးမှ။

maggā,

from the journey

783

ဥက္ကမ္မ၊

ဖဲ၍။

ukkamma,

having left

784

နိဝတ္တေတွာ၊

ပြန်နစ်၍။

nivattetvā,

having returned

785

ပဋိမဂ္ဂံ၊

လာခဲ့သော ခရီးသို့။

paṭimaggaṃ,

to the journey where it came from

786

အာရောဟိတုကာမဿ၊

တက်ခြင်းငှါ အလိုရှိသည်။

ārohitukāmassa,

having desire to climb up

787

သတော သန္တဿ၊

ဖြစ်သော။

sato santassa,

being

788

ယဿ၊

အကြင်မြင်း ဆင်အား။

yassa,

such an elephant

789

မနုဿာနံ၊

လူတို့အား။

manussānaṃ,

to the people

790

သပ္ပဋိဘယံ၊

ဘေးကျမ်းနှင့်တကွဖြစ်သော။

sappaṭibhayaṃ,

besetting with fear

791

ယံ ဌာနံ၊

အကြင်အရပ်သည်။

yaṃ ṭhānaṃ,

such a place

792

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

is/has

793

တံ ဌာနံ၊

ထိုအရပ်သို့ရောက်အောင်။

taṃ ṭhānaṃ,

from the front

794

ပုရတော၊

ရှေ့မှ။

purato,

having gone

795

ဂန္တွာ၊

သွားဦး၍။

gantvā,

to the journey where it came from

796

ဧဝံ၊

ဤသို့လာခဲ့သောခရီးကို။

evaṃ,

I will do

797

ကရိဿာမိ၊

ငါပြုအံ့။

karissāmi,

such a thought

798

ဣတိ၊

ဤသို့သောစိတ် အကြံသည်။

iti,

does not arise

799

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

for/to that horse and elephant

800

တဿ၊

ထိုမြင်း ဆင်အား။

tassa,

in this very place where it thought to return back

801

တတ္ထေဝ၊

ထိုနောက်သို့ပြန်သွားမည် ကြံစည်ရာအရပ်၌သာလျှင်။

tattheva,

from the journey

802

မဂ္ဂါ၊

ခရီးမှ။

maggā,

having left

803

ဥက္ကမ္မ၊

ဖဲ၍။

ukkamma,

having returned

804

နိဝတ္တေတွာ၊

ပြန်နစ်၍။

nivattetvā,

to the journey where it came from

805

ပဋိမဂ္ဂံ၊

လာခဲ့ သောခရီးသို့။

paṭimaggaṃ,

climbs up

806

အာရောဟတိ၊

တက်၏။

ārohati,

such returning back

807

အယံ၊

ဤသို့ပြန်သွားခြင်းသည်။

ayaṃ,

is the cunning of animals like a handle of harrow

808

ဝင်္ကော နာမ၊

တိရစ္ဆာန်တို့၏ ထွန်ကိုင်းကဲ့သို့ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲခြင်းမည်၏။

vaṅko nāma,

apart from 'kuta'

809

ပန၊

ကုဋမှတပါး သာဌေယျကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say about 'satheyya'

810

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

811

ဝါမတော၊

လက်ဝဲဘက်မှ။

vāmato,

from the left hand side

812

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

813

ဒက္ခိဏတော၊

လက်ယာဘက်မှ။

dakkhiṇato,

from the right hand side

814

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

815

ဥဇုမဂ္ဂေနဝ၊

ဖြောင့်မတ်သော ခရီးဖြင့်သာလျှင်။

ujumaggenava,

by the straight journey

816

ဂန္တုကာမဿ၊

သွားခြင်း အလိုရှိသည်။

gantukāmassa,

having desire to go

817

သတော သန္တဿ၊

ဖြစ်သော။

sato santassa,

being

818

ယဿ၊

အကြင်မြင်း ဆင်အား။

yassa,

such a horse and elephant

819

မနုဿာနံ၊

လူတို့အား။

manussānaṃ,

to the people

820

သပ္ပဋိဘယံ၊

ဘေးကျမ်းနှင့်တကွဖြစ်သော။

sappaṭibhayaṃ,

besetting with fear

821

ယံ ဌာနံ၊

အကြင်အရပ်သည်။

yaṃ ṭhānaṃ,

such a place

822

အတ္ထိ၊

ရှိ၏။

atthi,

is/ has

823

တံ ဌာနံ၊

ထိုအရပ်သို့။

taṃ ṭhānaṃ,

to the place

824

ပုရတော၊

ရှေ့မှ။

purato,

from the front

825

ဂန္တွာ၊

သွားဦး၍။

gantvā,

having gone

826

ဝဉ္စေတွာ၊

လှည့်ပတ်၍။

vañcetvā,

having deceived/ having gone round

827

ဧဝံ၊

ဤလက်ဝဲ လကျ်ာသို့သွားခြင်းကို။

evaṃ,

such going to the left and right

828

ကရိဿာမိ၊

ငါပြုအံ့။

karissāmi,

I will do

829

ဣတိ၊

ဤသို့သောစိတ်အကြံသည်။

iti,

such a thought

830

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

does not arise

831

တဿ၊

ထိုမြင်း ဆင်အား။

tassa,

to the horse and elephant

832

တတ္ထေဝ၊

ထိုလက်ဝဲလကျ်ာသို့သွားခြင်းမှ ဖြောင့်မတ်စွာ သွားမည်ကြံစည်သော အရပ်၌သာလျှင်။

tattheva,

at the very place where it thought going from left and right to the straight journey

833

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

834

ဝါမတော၊

လက်ဝဲဘက်မှ။

vāmato,

from left hand side

835

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

836

ဒက္ခိဏတော၊

လကျ်ာဘက်မှ။

dakkhiṇato,

from right hand side

837

ကာလေန၊

ရံခါ။

kālena,

sometimes/ occationally

838

ဥဇုမဂ္ဂံ၊

ဖြောင့်မတ်သောခရီးသို့။

ujumaggaṃ,

to the straight journey

839

ဂစ္ဆတိ၊

သွား၏။

gacchati,

goes

840

တထာ၊

ထိုအတူ။

tathā,

such kind/ likewise

841

လေဏ္ဍံ ဝါ၊

ကျင်ကြီးကိုလည်းကောင်း။

leṇḍaṃ vā,

excrement

842

ပဿာဝံ ဝါ၊

ကျင်ငယ်ကိုလည်းကောင်း။

passāvaṃ vā,

or urine

843

ဝိဿဇ္ဇေတုကာမဿ၊

စွန့်ခြင်းငှါအလိုရှိသောမြင်းဆင်အား။

vissajjetukāmassa,

to the horse and elephant that desire to releive itself

844

ဣဒံ ဌာနံ၊

ဤအရပ်သည်။

idaṃ ṭhānaṃ,

this place

845

သုသမ္မဋ္ဌံ၊

ကောင်းစွာပြေပြစ်၏။

susammaṭṭhaṃ,

is well smooth

846

အာကိဏ္ဏမနုဿံ၊

လူတို့ဖြင့် ပြွမ်းသေး၏။

ākiṇṇamanussaṃ,

is crowded with people

847

ရမဏီယံ၊

မွေ့လျော်ဘွယ်ရှိ၏။

ramaṇīyaṃ,

is pleasant / has a delight

848

ဣမသ္မိံ ဌာနေ၊

ဤအရပ်၌။

imasmiṃ ṭhāne,

in this place

849

ဧဝရူပံ၊

ဤသို့သဘောရှိသော ကျင်ကြီးကျင်ငယ်ကို စွန့်ခြင်းကို။

evarūpaṃ,

such kind of relieving excrement and urine itself

850

ကာတုံ၊

ပြုခြင်းငှါ။

kātuṃ,

to do

851

န ယုတ္တံ၊

မသင့်သေး။

na yuttaṃ,

is not suitable yet

852

ပုရတော၊

ရှေ့မှ။

purato,

from the front

853

ဂန္တွာ၊

သွားဦး၍။

gantvā,

having gone

854

ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနေ၊

ဖုံးကွယ်ရာအရပ်၌။

paṭicchannaṭṭhāne,

in the hidden place

855

ကရိဿာမိ၊

ကျင်ကြီးကျင်ငယ်ကို စွန့် ခြင်းကို ငါပြုတော့အံ့။

karissāmi,

I will do relieving excrement and urine myself

856

ဣတိ၊

ဤသို့သောစိတ်အကြံသည်။

iti,

such a thought

857

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

does not arise

858

တတ္ထေဝ၊

ထိုကျင်ကြီးကျင်ငယ်ကို စွန့်ခြင်းကို ကြံစည်သော အရပ်၌သာလျှင်။

tattheva,

in the very place where it thought relieving excrement and urine itself

859

ကရောတိ၊

စွန့်ခြင်းကို ပြုလိုက်၏။

karoti,

relieves itself

860

အယံ၊

ဤစွန့်ခြင်းသည်။

ayaṃ,

such a relieving itself

861

ဇိမှော နာမ၊

တိရစ္ဆာန်တို့၏ လရေးကောက်ကဲ့သို့ကောက် ခြင်းမည်၏။

jimho nāma,

is the cunning of animals like a cresent

862

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

863

စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ၊

လေးပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။

catubbidhampi,

four kinds of

864

ဣမံ ကိရိယံ၊

ဤအမူအရာကို။

imaṃ kiriyaṃ,

this behaviour/ expression

865

သန္ဓာယ၊

ရည်၍။

sandhāya,

having refered to

866

သဗ္ဗာနိတာနိသာဌေယျာနိ ကုဋေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ပါတုကရိဿတီတိ၊

သဗ္ဗာနိ တာနိသာဌေယျာနိ ကုဋေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ပါတုကရိဿတိဟူသော။

sabbānitānisāṭheyyāni kuṭeyyāni vaṅkeyyāni jimheyyāni pātukarissatīti,

Sabbani tani satheyyani kuteyyani vankeyyani jihmeyyani patu karissati'

867

ဧတံ ဝစနံ၊

ဤစကားကို။

etaṃ vacanaṃ,

this word/speech

868

ဝုတ္တံ၊

ဟောတော်မူအပ်၏။

vuttaṃ,

is said

869

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

870

တေ သဌာဒယော၊

ထိုစဉ်းလဲခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။

te saṭhādayo,

those cunning, etc.

871

ကရောန္တာပိ၊

ပြုကုန်သောဆင်မြင်း တို့သည်လည်း။

karontāpi,

the elephants and horses too

872

တာနိ သာဌေယျာဒီနိ၊

ထိုစဉ်းလဲခြင်းအစရှိသည်တို့ကို။

tāni sāṭheyyādīni,

those cunning, etc.

873

ပါတုကရောန္တိ နာမ၊

ထင်စွာပြုသည်မည်ကုန်၏။

pātukaronti nāma,

is meant to do apparently

874

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

875

ပသူနံ၊

အခြေလေးဘက်ရှိသော သတ္တဝါတို့၏။

pasūnaṃ,

of the sentient beings with/ having four legs/ feet

876

ဥတ္တာနဘာဝံ၊

ပေါ်သည်၏အဖြစ်ကို။

uttānabhāvaṃ,

being apparent

877

ဒဿေတွာ၊

ပြ၍။

dassetvā,

having shown

878

ဣဒါနိ၊

ယခုအခါ၌။

idāni,

now

879

မနုဿာနံ၊

လူတို့၏။

manussānaṃ,

people's

880

ဂဟနဘာဝံ၊

ရှုတ်ထွေးသည် ၏အဖြစ်ကို။

gahanabhāvaṃ,

being tangled

881

ဒဿေန္တော၊

ပြလိုသောပေယသည်။

dassento,

the Peya being desirous of showing

882

အမှာကံ ပန ဘန္တေတိအာဒိံ၊

အမှာကံ ပန ဘန္တေ ဤသို့အစရှိသောစကားကို။

amhākaṃ pana bhantetiādiṃ,

the word 'ahmakam pana bhante, etc'

883

အာဟ၊

လျှောက်၏။

āha,

reports/ says

884

တတ္ထ၊

ထိုအမှာကံပနဘန္တေအစရှိသော စကား၌။

tattha,

the 'ahmakam pana bhante, etc'

885

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

886

အတ္ထော၊

အနက်ကို။

attho,

the meaning

887

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

888

အန္တောဇာတကာ ဝါ၊

အိမ်ပေါက်ကျွန်တို့သည်လည်းကောင်း။

antojātakā vā,

a slave born in the house

889

ဓနက္ကီတာ ဝါ၊

ငွေဝယ် ကျွန်တို့သည်၎င်း။

dhanakkītā vā,

a slave bought with money

890

ကရမရာနိတာ ဝါ၊

စစ်အောင်ရာက ဖမ်းယူခဲ့သော သုံ့ရကျွန်တို့သည်၎င်း။

karamarānitā vā,

slaves captured as hostages at war

891

သယံ၊

အလိုလို။

sayaṃ,

naturally/ automatically

892

ဒါသဗျံ၊

ကျွန်၏အဖြစ်သို့။

dāsabyaṃ,

to be a slave

893

ဥပဂတာ ဝါ၊

ကပ်ကုန်သော သူတို့သည်လည်းကောင်း။

upagatā vā,

the approached people/ the people having reached

894

ဒါသာတိ ဒါသာနာမ၊

ဒါသမည်ကုန်၏။

dāsāti dāsānāma,

are known as 'dasa=slave'

895

ပေသာတိ၊

ပေသာဟူသည်ကား။

pesāti,

Pesa' means

896

ပေသနကာရကာ၊

စေပါးခိုင်းခံသည်ကို ပြုတတ်သောသူတို့တည်း။

pesanakārakā,

are the people (servants)follwing the order

897

ကမ္မကာရာတိ၊

ကမ္မကာရာဟူသည်ကား။

kammakārāti,

Kammakara' means

898

ဘတ္တဝေတ္တနဘတာ၊

ထမင်းရိက္ခာဖြင့် ခစားဆည်းကပ်သောသူတို့တည်း။

bhattavettanabhatā,

are the people approaching for provision of food/rice

899

အညထာဝ ကာယေနာတိ၊

အညထာဝ ကာယေန ဟူသည်ကား။

aññathāva kāyenāti,

Annathava kayena' means

900

အညေနေဝ၊

တပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။

aññeneva,

being one single

901

အာကာရေန၊

အခြင်းအရာအားဖြင့်။

ākārena,

by condition

902

ကာယေန၊

ကိုယ်ဖြင့်။

kāyena,

by/with body

903

သမုဒါစရန္တိ၊

ကျင့်ကုန်၏။

samudācaranti,

practise

904

အညေနေဝ၊

တပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။

aññeneva,

being one single

905

အာကာရေန၊

အခြင်းအရာအားဖြင့်။

ākārena,

by condition

906

ဝါစာယ၊

နှုတ်ဖြင့်။

vācāya,

by/with word

907

သမုဒါစရန္တိ၊

ပြောဆိုကုန်၏။

samudācaranti,

say

908

စ၊

စိတ်၌ဖြစ်သည်ကို ဆိုဦးအံ့။

ca,

to say about being in the mind

909

နေသံ၊

ထိုလူတို့အား။

nesaṃ,

to the people

910

အညေန၊

တပါးသော။

aññena,

another

911

အာကာရေန၊

အခြင်းအရာဖြင့်။

ākārena,

by condition

912

စိတ္တံ၊

စိတ်သည်။

cittaṃ,

mind

913

ဌိတံ၊

တည်သည်။

ṭhitaṃ,

standing/ establishing

914

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

915

ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊

ဤသို့သောအနက်ကို။

iti imaṃ atthaṃ,

such a meaning

916

ဒဿေတိ၊

ပြ၏။

dasseti,

shows

917

တတ္ထ၊

ထိုစကားရပ်၌။

tattha,

in the word/ speech

918

ယေ၊

အကြင်ကျွန်အစရှိသော သူတို့သည်။

ye,

those slaves, etc

919

သမ္မုခါ၊

သခင်၏မျက်မှောက်၌။

sammukhā,

at the presence of master/lord

920

သာမိကေ၊

သခင်တို့ကို။

sāmike,

masters/ lords

921

ဒိသွာ၊

မြင်၍။

disvā,

having seen

922

ပစ္စုဂ္ဂမနံ၊

ခရီးဦးကြိုဆိုခြင်းကို။

paccuggamanaṃ,

welcoming/ meeting

923

ကရောန္တိ၊

မျက်နှာရအောင် ပြုတတ်ကြကုန်၏။

karonti,

do to get priority/ favour

924

ဟတ္ထတော၊

သခင်၏လက်မှ။

hatthato,

from the hand of the master/lord

925

ဘဏ္ဍကံ၊

ဆောင်ယူခဲ့သော ဥစ္စာကို။

bhaṇḍakaṃ,

the thing/item brought

926

ဂဏှန္တိ၊

ယူကြကုန်၏။

gaṇhanti,

take

927

ဣမံ၊

ဤကျွန်ဟု ဆိုအပ်သော မိမိ၏လက်၌ရှိသောဝတ္ထုကို။

imaṃ,

this thing of slave in one's hand

928

ဝိဿဇ္ဇေတွာ၊

စွန့်၍။

vissajjetvā,

having abandoned

929

ဣမံ၊

ဤသခင်၏ လက်၌ရှိသောဝတ္ထုကို။

imaṃ,

this thing in the hand of master/lord

930

ဂဏှန္တော၊

မျက်နှာရအောင်ယူကြကုန်သော ကျွန်အစရှိသော သူတို့သည်။

gaṇhanto,

those slaves, etc. who takes (the things) to get priority/ favour

931

သေသာနိ၊

ကြွင်းကုန်သော။

sesāni,

the rest

932

အာသနပညာပနတာလဝဏ္ဋဗီဇနပါဒဓောဝနာဒီနိ၊

နေရာခင်းခြင်း ယပ်ခပ်ခြင်း ခြေဆေးခြင်းအစရှိကုန်သော။

āsanapaññāpanatālavaṇṭabījanapādadhovanādīni,

spreading a seat, fanning, feet-washing, etc.

933

သဗ္ဗာနိ၊

ခပ်သိမ်းကုန်သော။

sabbāni,

all

934

ကိစ္စာနိပိ၊

ပြုဘွယ်ကိစ္စ ဟူသမျှတို့ကိုလည်း။

kiccānipi,

the things to be done

935

ကရောန္တိ၊

ပြုကြကုန်၏။

karonti,

do

936

ပန၊

မျက်မှောက်၌ ပြုသည်မှတပါး မျက်ကွယ်၌ပြုသည်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

to say from doing at the presence to doing at the absence

937

ပရမ္မုခကာလေ၊

မျက်ကွယ်ဖြစ်သောအခါ၌။

parammukhakāle,

at the time of the absence

938

ဥတ္တရန္တံ၊

ဝေ၍ကျသော။

uttarantaṃ,

running over

939

တေလမ္ပိ၊

ဆီကိုလည်း။

telampi,

oil

940

န ဩလောကေန္တိ၊

မကြည့်ရှုကုန်။

na olokenti,

do not look at

941

သတဂ္ဃနကေ၊

အရာထိုက်သော။

satagghanake,

either being worth about hundred (currency/ money)

942

ကမ္မေ၊

အမှုသည်။

kamme,

issue/ work/ function

943

ပရိဟာယန္တေပိ၊

ဆုတ်ယုတ်သော်၎င်း။

parihāyantepi,

decreasing

944

သဟဿဂ္ဃနကေ၊

အထောင်ထိုက်သော။

sahassagghanake,

or being worth about thousand

945

ကမ္မေ၊

အမှုသည်။

kamme,

issue/ work/ function

946

ပရိဟာယန္တေပိ၊

ဆုတ်ယုတ်သော်လည်းကောင်း။

parihāyantepi,

decreasing

947

နိဝတ္တိတွာ၊

ပြန်နစ်၍။

nivattitvā,

having returned

948

ဩလောကေတုမ္ပိ၊

ကြည့်ရှုခြင်းငှါလည်း။

oloketumpi,

to look at

949

န ဣစ္ဆန္တိ၊

အလိုမရှိကြကုန်။

na icchanti,

do not desire

950

ဣမေ၊

ဤသို့သဘောရှိသော ကျွန်တို့သည်။

ime,

such slaves

951

အညထာ၊

တပါးသောအခြင်းအရာအားဖြင့်။

aññathā,

by means of another condition

952

ကာယေန၊

ကိုယ်ဖြင့်။

kāyena,

by body

953

သမုဒါစရ န္တိ နာမ၊

ကျင့်သည်မည်ကုန်၏။

samudācara nti nāma,

is meant to practise

954

ပန၊

ကိုယ်စဉ်းလဲသည်မှတပါး နှုတ်စဉ်းလဲသည်ကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say about cunning by speech apart from cunning by body

955

ယေ၊

အကြင်ကျွန်တို့သည်။

ye,

such slaves

956

သမ္မုခါ၊

သခင်၏မျက်မှောက်၌။

sammukhā,

at the presence of master

957

အမှာကံ၊

ငါတို့၏။

amhākaṃ,

our

958

သာမိ၊

သခင်တည်း။

sāmi,

master

959

အမှာကံ၊

ငါတို့၏။

amhākaṃ,

our

960

အယျော၊

အရှင်တည်း။

ayyo,

lord

961

ဣတိအာဒီနိ၊

ဤသို့အစရှိသော စကားတို့ကို။

itiādīni,

such words, etc.

962

ဝတွာ၊

ဆို၍။

vatvā,

having said

963

ပသံသန္တိ၊

ခြီးမွမ်းကြကုန်၏။

pasaṃsanti,

praise

964

ပရမ္မုခါ၊

သခင်၏မျက်ကွယ်၌။

parammukhā,

at the absence of master

965

အဝတ္တဗ္ဗံ နာမ၊

မပြောဆိုအပ်သော အတင်းစကားမည်သည်။

avattabbaṃ nāma,

any gossip word that should not be spoken

966

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

is not/ has not

967

ယံ၊

အကြင်အတင်းစကားကို။

yaṃ,

such gossip word

968

ဣစ္ဆန္တိ၊

ပြောဆိုခြင်းငှါ အလိုရှိကုန်၏။

icchanti,

have desire to speak

969

တံ၊

ထိုအလိုရှိသော အတင်းစကားကို။

taṃ,

the desired-gossip word

970

ဝဒန္တိ၊

ပြောဆိုကြကုန်၏။

vadanti,

speak/ say

971

ဣမေ၊

ဤကျွန်တို့သည်။

ime,

those slaves

972

အညထာ၊

တပါးသောအခြင်းအရာအားဖြင့်။

aññathā,

by means of another condition

973

ဝါစာယ၊

စကားဖြင့်။

vācāya,

by word/ speech

974

သမုဒါစရန္တိ နာမ၊

ကျင့်သည်မည်ကုန်၏။

samudācaranti nāma,

is meant to practise

975

စတ္တာရောမေ ပေယပုဂ္ဂလာတိ၊

စတ္တာရောမေ ပေယပုဂ္ဂလာဟူသော။

cattārome peyapuggalāti,

Cattaro me peyapuggala'

976

အယမ္ပိ၊

ဤအနုသန္ဓေသည်လည်း။

ayampi,

this context too

977

ပါဋိဧက္ကော၊

အသီးဖြစ်သော။

pāṭiekko,

separate

978

အနုသန္ဓိ၊

အနုသန္ဓေတည်း။

anusandhi,

is the context

979

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

is true

980

အယံ ပေယော၊

ဤပေယသည်။

ayaṃ peyo,

this 'peya'

981

ယာဝဉ္စိဒံ ဘန္တေ ဘဂဝါ ဧဝံ မနုဿဂဟဏေ ဧဝံ မနုဿသကဋေ ဧဝံ မနုဿသာဌေယျေ ဝတ္တမာနေ သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံ ဇာနာတီတိ၊

ယာဝဉ္စိဒံ ဘန္တေ ဘဂဝါ ဧဝံ မနုဿဂဟနေ ဧဝံ မနုဿသကဋေ ဧဝံ မနုဿသာဌေယျေ ဝတ္တမာနေ သတ္တာနံ ဟိတာသဟိတံ ဇာနာတိဟူ၍။

yāvañcidaṃ bhante bhagavā evaṃ manussagahaṇe evaṃ manussasakaṭe evaṃ manussasāṭheyye vattamāne sattānaṃ hitāhitaṃ jānātīti,

"yāvañcidaṃ bhante bhagavā evaṃ manussagahaṇe evaṃ manussasakaṭe evaṃ manussasāṭheyye vattamāne sattānaṃ hitāhitaṃ jānātīti,"

982

အာဟ၊

လျှောက်၏။

āha,

says/ reports

983

ပုရိမေ၊

ရှေး၌။

purime,

before/ formerly

984

တယော၊

သုံးယောက်ကုန်သော။

tayo,

three

985

ပုဂ္ဂလာ စ၊

ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။

puggalā ca,

persons/ people

986

အဟိတပဋိပဒံ၊

အစီးအပွါးမရှိသော အကျင့်ကို။

ahitapaṭipadaṃ,

the practice that is not beneficial

987

ပဋိပန္နာ၊

ကျင့်ကြကုန်၏။

paṭipannā,

practise

988

ဥပရိ၊

အထက်၌။

upari,

above

989

စတုတ္ထော၊

လေးယောက်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။

catuttho,

the fourth person

990

ဟိတပဋိပဒံ၊

အစီးအပွါး ရှိသော အကျင့်ကို။

hitapaṭipadaṃ,

the practice that is beneficial

991

ပဋိပန္နော၊

ကျင့်၏။

paṭipanno,

practise

992

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

993

အဟံ၊

ငါဘုရားသည်။

ahaṃ,

I, the Buddha

994

သတ္တာနံ၊

သတ္တဝါတို့၏။

sattānaṃ,

of the sentient beings

995

ဟိတာသဟိတံ၊

အစီးအပွါးရှိသောအကျင့် အစီးအပွါးမရှိသောအကျင့်ကို။

hitāsahitaṃ,

the practice that is beneficial and not beneficial

996

ဇာနာမိ၊

သိတော်မူ၏။

jānāmi,

know

997

ဣတိ ဣမဿ အတ္ထဿ၊

ဤသို့သောအနက်ကို။

iti imassa atthassa,

such a meaning

998

ဒဿေတုံ၊

ပြတော်မူခြင်းငှါ။

dassetuṃ,

to show

999

ဣမံ ဒေသနံ၊

ဤဒေသနာတော်ကို။

imaṃ desanaṃ,

this preaching

1000

အာရဘိ၊

အားထုတ်တော်မူ၏။

ārabhi,

make an effort

1001

ဟေဋ္ဌာ၊

အောက်၌။

heṭṭhā,

below

1002

ကန္ဒရကဿ၊

ကန္ဒရကပရိဗိုဇ်၏။

kandarakassa,

of the Kandaraka ascetic

1003

ကထာယ၊

စကားနှင့်။

kathāya,

with word

1004

သဒ္ဓိံ၊

တကွ။

saddhiṃ,

together

1005

ယောဇေတုမ္ပိ၊

ယှဉ်ခြင်းငှါလည်း။

yojetumpi,

to be connected

1006

ဝဋ္ဋတိ၊

သင့်၏။

vaṭṭati,

is suitable

1007

တေန၊

ထိုကြောင့်။

tena,

therefore

1008

ယာဝဉ္စိဒံ ဘောတာ ဂေါတမေန နိသမ္မာဘိက္ခုသံဃော ပဋိပ္ပါဒိတောတိ၊

ယာဝဉ္စိဒံ ဘောတာဂေါတမေန သမ္မာဘိက္ခုသံဃော ပဋိပ္ပါဒိတောဟူ၍။

yāvañcidaṃ bhotā gotamena nisammābhikkhusaṃgho paṭippāditoti,

Yavancidam bhota gotamena samma bhikkhusamgho patippadito'

1009

ဝုတ္တံ၊

ဆိုအပ်၏။

vuttaṃ,

should be said

1010

အထ၊

ထိုမှတပါး။

atha,

apart from it

1011

အဿ၊

ထိုပေယအား။

assa,

to the 'peya'

1012

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

1013

ပုရိမေ၊

ရှေး၌။

purime,

before

1014

တယော၊

သုံးယောက်ကုန်သော။

tayo,

three

1015

ပုဂ္ဂလေ၊

ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။

puggale,

persons/ people

1016

ပဟာယ၊

ပယ်စွန့်၍။

pahāya,

having abandoned

1017

ဥပရိ၊

အထက်၌။

upari,

above

1018

စတုတ္ထပုဂ္ဂလဿ၊

လေးယောက်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်၏။

catutthapuggalassa,

the fourth person

1019

ဟိတပ္ပဋိပတ္တိယံယေဝ၊

အစီးအပွါးရှိသော အကျင့်၌သာလျှင်။

hitappaṭipattiyaṃyeva,

only in the practice that is beneficial

1020

ပဋိပါဒေမိ၊

ကျင့်စေ၏။

paṭipādemi,

makes to practise

1021

ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊

ဤသို့သောအနက်ကို။

iti imaṃ atthaṃ,

such a meaning

1022

ဒဿေန္တောပိ၊

ပြတော်မူလိုသော မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း။

dassentopi,

the Buddha willing to show

1023

ဣမံ ဒေသနံ၊

ဤစတ္တာရောမေပေယပုဂ္ဂလာ အစရှိသောစကားကို။

imaṃ desanaṃ,

this word 'cattaro me peyapuggala, etc'

1024

အာဟရိ၊

ဆောင်တော်မူ၏။

āhari,

conveys/ says

1025

သန္တောတိပဒံ၊

သန္တော ဟူသောပုဒ်သည်။

santotipadaṃ,

the word 'santo' means

1026

သံဝိဇ္ဇမာနာတိပဒဿေဝ၊

သံဝိဇ္ဇမာနာဟူသောပုဒ်၏သာလျှင်။

saṃvijjamānātipadasseva,

of the word 'sanvijjamana'

1027

ဝေဝစနံ၊

ဝေဝုစ်ပရိယာယ် သဒ္ဒါလှယ်တည်း။

vevacanaṃ,

is synonymous grammar

1028

ဟိ၊

အတ္ထုဒ္ဓါရကိုဆိုဦးအံ့။

hi,

to say in detail

1029

သန္တာ ဟောန္တိ သမိတာဝူပသန္တာတိဧတ္ထ၊

သန္တာ ဟောန္တိ သမိတာဝူပသန္တာဟူသောဤပါဠိ၌။

santā honti samitāvūpasantātiettha,

in the phrase 'santa honti samita vupasanta'

1030

နိရုဒ္ဓါ၊

ချုပ်ခြင်းတို့ကို။

niruddhā,

ceasations

1031

သန္တာတိ၊

သန္တာဟူ၍။

santāti,

santa'

1032

ဝုတ္တာ၊

ဆိုအပ်ကုန်၏။

vuttā,

should be said

1033

သန္တာ၊

ချုပ်ကုန်သည်။

santā,

ceasing

1034

သမိတာ၊

ငြိမ်းခြင်းသို့ရောက်ကုန်သည်။

samitā,

reaching the state of calm

1035

ဝူပသန္တာ၊

အထူးအားဖြင့် ငြိမ်းခြင်းသို့ရောက်ကုန်သည်။

vūpasantā,

reaching the special state of calm

1036

ဟောန္တိ၊

ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

are

1037

သန္တာ ဧတေ ဝိဟာရာအရိယဿဝိနယေဝုစ္စန္တီတိဧတ္ထ၊

သန္တာ ဧတေ ဝိဟာရာအရိယဿဝိနယေဝုစ္စန္တိဟူ သောဤပါဌ်၌။

santā ete vihārāariyassavinayevuccantītiettha,

in this 'santa ete vihara ariyassa vinaye vuccanti'

1038

နိဗ္ဗုတာ၊

ငြိမ်းခြင်းတို့ကို။

nibbutā,

calmings

1039

သန္တာတိ၊

သန္တာဟူ၍။

santāti,

santa'

1040

ဝုတ္တာ၊

ဆိုအပ်ကုန်၏။

vuttā,

should be said

1041

ဧတေ ဝိဟာရာ၊

ဤဘာဝနာဖြင့် နေခြင်းတို့ကို။

ete vihārā,

this living with developing meditation

1042

အရိယဿ၊

ငါဘုရား၏။

ariyassa,

of the Buddha

1043

ဝိနယေ၊

အဆုံးအမတော် ၌။

vinaye,

on the teachings of discipline

1044

သန္တာ၊

ကိလေသာတည်းဟူသော ပူပန်ခြင်းတို့မှငြိမ်း၏ဟူ၍။

santā,

being calm that freed from defilements'

1045

ဝုစ္စန္တိ၊

ဆိုအပ်ကုန်၏။

vuccanti,

should be said

1046

သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တီတိဧတ္ထ၊

သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တိဟူသောဤပါဌ်၌။

santo have sabbhi pavedayantītiettha,

in this 'Santo have sabbhi pavedayanti'

1047

ပဏ္ဍိတာ၊

ပညာ ရှိသောသူတို့ကို။

paṇḍitā,

the wises

1048

သန္တာတိ၊

သန္တာဟူ၍။

santāti,

santa'

1049

ဝုတ္တာ၊

ဆိုအပ်ကုန်၏။

vuttā,

should be said

1050

သန္တော၊

ပညာရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။

santo,

noble wises

1051

ဟဝေ၊

စင်စစ်။

have,

in fact

1052

သဗ္ဘိ၊

သူတော်ကောင်းဟူ၍။

sabbhi,

the virtuous person'

1053

ပဝေဒယန္တိ၊

ဟောကြားကုန်၏။

pavedayanti,

preach

1054

ပန၊

အတ္ထုဒ္ဓါရမှတပါး ဣစ္ဆိတတ္ထကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

to say about the desirious meaning apart from detail meaning

1055

ဣဓ၊

ဤသန္တာ သံဝိဇ္ဇမာနာဟူသောပုဒ်၌။

idha,

in this phrase 'santa samvijjamana'

1056

ဝိဇ္ဇမာနာ၊

ထင်ရှားရှိသော အနက်တို့ကို။

vijjamānā,

the apparent/ obvious/ ultimate meanings

1057

အဓိပ္ပေတာ၊

အလိုရှိအပ်ကုန်၏။

adhippetā,

should be meant

1058

ဥပလဗ္ဘမာနာ၊

ရအပ်ကုန်၏။

upalabbhamānā,

should be got

1059

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

1060

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

1061

အတ္တန္တပါဒီသု၊

အတ္တန္တပအစရှိသောပုဒ်တို့၌။

attantapādīsu,

in these phrases 'attantapa'

1062

ဧဝံ၊

ဤဆိုလတ္တံ့သောနည်းဖြင့်။

evaṃ,

by the method to be said

1063

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

should be known

1064

အတ္တာနံ၊

မိမိကိုယ်ကို။

attānaṃ,

oneself

1065

တပတိ ဒုက္ခာပေတိ၊

ဆင်းရဲစေတတ်၏။

tapati dukkhāpeti,

makes to suffer

1066

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

1067

အတ္တန္တပေါ၊

အတ္တန္တပမည်၏။

attantapo,

is called 'attantapa'

1068

အတ္တနော၊

မိမိအား။

attano,

to oneself

1069

ပရိတာပနာနုယောဂံ၊

ထက်ဝန်းကျင်မှ ပူပန်ခြင်းနှင့် အဖန်တလဲလဲယှဉ် ခြင်းတည်း။

paritāpanānuyogaṃ,

is frequently connected with grief

1070

အတ္တပရိတာပနာနုယောဂံ၊

မိမိအား ထက်ဝန်းကျင်မှ ပူပန်ခြင်းနှင့်အဖန်တလဲလဲ ယှဉ်ခြင်းသည်။

attaparitāpanānuyogaṃ,

being oneself frequently connected with grief

1071

ပရံ၊

သူတပါးကို။

paraṃ,

other

1072

တပတိ ဒုက္ခာပေတိ၊

ဆင်းရဲစေတတ်၏။

tapati dukkhāpeti,

makes to suffer

1073

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

1074

ပရန္တပေါ၊

ပရန္တပမည်၏။

parantapo,

is called 'parantapa'

1075

ပရေသံ၊

သူတပါးတို့အား။

paresaṃ,

to others

1076

ပရိတာပနာနုယောဂံ၊

ထက်ဝန်းကျင်မှ ပူပန်ခြင်းနှင့်အဖန်တလဲလဲယှဉ်ခြင်းတည်း။

paritāpanānuyogaṃ,

is frequently connected with grief

1077

ပရပရိတာပနာနုယောဂံ၊

သူတပါးတို့ အား ထက်ဝန်းကျင်မှ ပူပန်ခြင်းနှင့် အဖန်တလဲလဲယှဉ်ခြင်း။

paraparitāpanānuyogaṃ,

being others frequently connected with grief

1078

ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေတိ၊

ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေဟူသည် ကား။

diṭṭhevadhammeti,

Dittheva dhamme' means

1079

ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ၊

ဤအတ္တဘော၌သာလျှင်။

imasmiṃyeva attabhāve,

in this individuality

1080

နိစ္ဆာတောတိပဒေန၊

နိစ္ဆာတော ဟူသောပုဒ်ဖြင့်။

nicchātotipadena,

by the phrase 'nicchato'

1081

တဏှာ၊

တဏှာကို။

taṇhā,

craving

1082

ဆာတံ၊

ဆာတဟူ၍။

chātaṃ,

chata'

1083

ဝုစ္စတိ၊

ဆိုအပ်၏။

vuccati,

should be said

1084

အဿ၊

ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား။

assa,

to that person

1085

သာ၊

ထိုမွတ်သိပ်တတ်သောတဏှာသည်။

sā,

the craving that starves of something

1086

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

is not/ has not

1087

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

1088

နိစ္ဆာတော၊

နိစ္ဆာတမည်၏။

nicchāto,

it is called 'nicchata'

1089

သဗ္ဗကိလေသာနံ၊

ခပ်သိမ်းသောကိလေသာတို့၏။

sabbakilesānaṃ,

of all defilements

1090

နိဗ္ဗုတာ၊

ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။

nibbutā,

because of calmness

1091

နိဗ္ဗုတော၊

နိဗ္ဗုတမည်၏။

nibbuto,

it is called 'nibbuta'

1092

အန္တောတာပနကိလေသာနံ၊

ကိုယ်တွင်း၌ ပူပန်စေတတ်သော ကိလေသာတို့၏။

antotāpanakilesānaṃ,

of the defilements which defile one's inside

1093

အဘာဝါ၊

မရှိခြင်းကြောင့်။

abhāvā,

because of none

1094

သီတလော၊

ချမ်းအေးခြင်းသည်။

sītalo,

being calm

1095

ဇာတာ၊

ဖြစ်၏။

jātā,

is

1096

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

thus/ therefore

1097

သီတဘူတော၊

သီတဘူတမည်၏။

sītabhūto,

it is called 'sitabhuta'

1098

ဈာနမဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသုခါနိ၊

ဈာန်ချမ်းသာမဂ်ချမ်းသာ ဖိုလ်ချမ်းသာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာတို့ကို။

jhānamaggaphalanibbānasukhāni,

bliss of jhana, path, fruition and Nibbana

1099

ပဋိသံဝေဒေတိ၊

ခံစားတတ်၏။

paṭisaṃvedeti,

experiences

1100

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

thus/ therefore

1101

သုခပဋိသံဝေဒီ၊

သုခပဋိသံဝေဒီမည်၏။

sukhapaṭisaṃvedī,

it is called 'sukhapatisamvedi'

1102

ဗြဟ္မဘူတေနအတ္တနာတိ၊

ဗြဟ္မဘူတေနအတ္တနာဟူသည်ကား။

brahmabhūtenaattanāti,

Brahmabhutena attana' means

1103

သေဋ္ဌဘူတေန၊

မြတ်သည် ဖြစ်၍ဖြစ်သော။

seṭṭhabhūtena,

that being excellent

1104

အတ္တနာ၊

အတ္တတောဖြင့်။

attanā,

by the individuality

1105

စိတ္တံ အာရာဓေတီတိ၊

စိတ္တံ အာရာဓေတိဟူသည်ကား။

cittaṃ ārādhetīti,

Cittam aradheti' means

1106

စိတ္တံ၊

စိတ်ကို။

cittaṃ,

mind

1107

သမ္ပာဒေတိ၊

ပြီးစေ၏။

sampādeti,

makes to complete/ obtain

1108

ပရိပူရေတိ၊

ပြည့်စေ၏။

paripūreti,

makes to fulfill

1109

ဂဏှာတိ၊

ယူ၏။

gaṇhāti,

takes/ holds

1110

ပသာဒေတိ၊

ကြည်စေ၏။

pasādeti,

makes to be calm

1111

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

1112

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

1113

ဒုက္ခပဋိကူလန္တိ၊

ဒုက္ခပဋိကူလံဟူသည်ကား။

dukkhapaṭikūlanti,

Dukkhapatikula' means

1114

ဒုက္ခံ၊

ဆင်းရဲကို။

dukkhaṃ,

suffering/ misery

1115

ပဋိကူလံ၊

စက်ဆုပ်သည်တည်း။

paṭikūlaṃ,

is disgusted

1116

ပစ္စနီကသဏ္ဌိတံ၊

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်တည်သော။

paccanīkasaṇṭhitaṃ,

standing with opposite to

1117

ဒုက္ခံ၊

ဆင်းရဲကို။

dukkhaṃ,

suffering/ misery

1118

အပတ္ထယမာနံ၊

မတောင့်တသည်ဖြစ်၍။

apatthayamānaṃ,

since it is not expected/ wished

1119

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

1120

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

1121

ပဏ္ဍိတောတိ၊

ပဏ္ဍိတောဟူသည်ကား။

paṇḍitoti,

Pandita' means

1122

ဣဓ၊

ဤအရာ၌။

idha,

in this matter

1123

စတူဟိ၊

လေးပါးကုန်သော။

catūhi,

four kinds of

1124

ကာရဏေဟိ၊

ဓာတုကုသလ အစရှိသောအကြောင်းတို့ဖြင့်။

kāraṇehi,

by the causes/reasons of 'dhatukusala, etc'

1125

ပဏ္ဍိတောတိ၊

ပဏ္ဍိတဟူ၍။

paṇḍitoti,

pandita'

1126

န ဝတ္တဗ္ဗော၊

မဆိုအပ်။

na vattabbo,

should not be said

1127

ပန၊

စင်စစ်သော်ကား။

pana,

in fact

1128

သတိပဋ္ဌာနေသု၊

သတိပဋ္ဌာန်တို့၌ အားထုတ်ခြင်းအမှုကို။

satipaṭṭhānesu,

the act of strenous effort on the foundations of mindfulness

1129

ကရောတိ၊

ပြုတတ်၏။

karoti,

does/ makes

1130

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

thus/ therefore

1131

ပဏ္ဍိတောတိ၊

ပဏ္ဍိတဟူ၍။

paṇḍitoti,

pandita'