1

ဧဝံ မေ သုတန္တိ၊

ဧဝံ မေ သုတံ အစရှိသောသုတ်သည်။

Evaṃ me sutanti,

the discourse beginning with evaṃ me sutaṃ, etc,…

2

သမဏမုဏ္ဍိကသုတ္တံ၊

သမဏမုဏ္ဍိကသုတ်တည်း။

samaṇamuṇḍikasuttaṃ,

is the Samaṇmuṇḍika discourse

3

တတ္ထ၊

ထိုသမဏမုဏ္ဍိကသုတ်၌။

tattha,

in that Samaṇamuṇḍika discourse

4

ဥဂ္ဂါဟမာနောတိ နာမံ၊

ဥဂ္ဂါဟမာနောဟူသော ဤအမည်သည်။

uggāhamānoti nāmaṃ,

the name of Uggāhamāno

5

တဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊

ထိုပရိဗိုဇ်၏။

tassa paribbājakassa,

of that wanderer

6

နာမံ၊

အမည်တည်း။

nāmaṃ,

is the name

7

သုမနောတိ၊

သုမနောဟူသော ဤအမည်သည်။

sumanoti,

the name of Sumano

8

ပကတိ နာမံ၊

ပြကတေ့သော အမည်တည်း။

pakati nāmaṃ,

is an original name

9

ပန၊

ဥဂ္ဂါဟမာနမည်ခြင်း၏ အကြောင်းကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say the cause of naming Uggāhamāna

10

ကိဉ္စိ ကိဉ္စိ၊

စိုးစဉ်း စိုးစဉ်းမျှ။

kiñci kiñci,

a little knowledge/little by little

11

ဥဂ္ဂဟိတုံ၊

မိမိသင်ခြင်းငှါလည်းကောင်း။

uggahituṃ,

to study himself

12

ဥဂ္ဂါဟေတုံ၊

သူတပါးကို သင်စေခြင်းငှါလည်းကောင်း။

uggāhetuṃ,

to make other study

13

သမတ္ထတာယ၊

စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။

samatthatāya,

because of being able to do

14

ဥဂ္ဂါဟမာနောတိ၊

ဥဂ္ဂါဟမာနဟူ၍။

uggāhamānoti,

as Uggāhamāna

15

နံ၊

ထိုပရိဗိုဇ်ကို။

naṃ,

that wanderer

16

သဉ္စာနန္တိ၊

သိကုန်၏။

sañcānanti,

know

17

ဧတ္ထ၊

ဤဆရာရှိသောစရပ်၌။

ettha,

where this teacher is

18

သမယံ၊

အယူကို။

samayaṃ,

the view

19

ပဝဒန္တိ၊

ပြောဆိုကုန်၏။

pavadanti,

speak out

20

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုသို့ ပြောဆိုရာဖြစ်သော သတ္တိကြောင့်။

iti tasmā,

therefore/for they dare to speak out

21

သမယပဝါဒကံ၊

သမယပဝါဒကမည်၏။

samayappavādakaṃ,

is named Samayappavādaka

samayapavādaka in the Nissaya

22

တသ္မိံ ဌာနေ၊

ထိုအရပ်၌။

tasmiṃ ṭhāne,

there

23

စင်္ကီတာရုက္ခပေါက္ခရသာတိပ္ပဘုတယော၊

စင်္ကီပုဏ္ဏား တာရုက္ခပုဏ္ဏား ပေါက္ခရသာတိပုဏ္ဏား အစရှိကုန်သော။

caṅkītārukkhapokkharasātippabhutayo,

such as Caṅkī, Tārukkha and Pokkharasāti, etc,…

24

ဗြာဟ္မဏာ စ၊

ပုဏ္ဏားတို့သည်လည်းကောင်း။

brāhmaṇā ca,

the Brahmans,

25

နိဂဏ္ဌာ စ၊

နိဂဏ္ဌတို့သည်လည်းကောင်း။

nigaṇṭhā ca,

Nigaṇṭhas and

26

စေလကပရိဗ္ဗာဇကာဒယော၊

စေလကပရိဗိုဇ် အစရှိကုန်သော။

celakaparibbājakādayo,

such as Celaka wanderer, etc,…

27

ပဗ္ဗဇိတာ စ၊

ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း။

pabbajitā ca,

the monks

28

သန္နိပတိတွာ၊

စုဝေးကုန်၍။

sannipatitvā,

having assembled

29

အတ္တနော အတ္တနော၊

မိမိ မိမိ၏။

attano attano,

one's

30

သမယံ၊

အယူကို။

samayaṃ,

view

31

ပဝဒန္တိ ကထေန္တိ ကိရ၊

ပြောဆိုကုန်သတတ်။

pavadanti kathenti kira,

speak out

32

ဒီပေန္တိ ကိရ၊

ပြကုန်သတတ်။

dīpenti kira,

explain

33

တသ္မာ၊

ထို့ကြောင့်။

tasmā,

therefore

34

သော အာရာမော၊

ထိုအာရာမ်ကို။

so ārāmo,

that park

35

သမယပ္ပဝါဒကောတိ၊

သမယပ္ပဝါဒကဟူ၍။

samayappavādakoti,

as Samayappavādaka

36

ဝုစ္စတိ၊

ဆိုအပ်၏။

vuccati,

is said

37

သွေဝ သောဧဝ အာရာမော၊

ထိုအာရာမ်မည်သည်ပင်လျှင်။

sveva soeva ārāmo,

that park

38

တိန္ဒုကာစီရသင်္ခါတာယ၊

တိန္ဒုကာစီရ ဟုဆိုအပ်သော။

tindukācīrasaṅkhātāya,

that is called as Tindukācīra

39

တိမ္ဗရူသကရုက္ခပန္တိယာ၊

တည်ပင်အစဉ်၏။

timbarūsakarukkhapantiyā,

by the row of the tree Diospyros embryopteris

timbarusakarukkhapantiyā in the Nissaya

40

ပရိက္ခိတတ္တာ၊

ရံအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။

parikkhittattā,

because of being surrounded

parikkhitattā in the Nissaya

41

တိန္ဒုကာစီရံ၊

ဟိန္ဒုကာစီရမည်၏။

tindukācīraṃ,

it is called/named Tindukācīra

42

ပန၊

ဧကသာလာမည်ကြောင်းကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say the cause of naming ekasālā

43

ဧတ္ထ၊

ဤအာရာမ်၌။

ettha,

in that park

44

ယသ္မာ၊

အကြင်ကြောင့်။

yasmā,

for

45

ပဌမံ၊

ရှေးဦးစွာ။

paṭhamaṃ,

first

46

ဧကာ၊

တခုသော။

ekā,

one

47

သာလာ၊

စရပ်သည်။

sālā,

hall/wayside public resthouse

48

အဟောသိ၊

ဖြစ်၏။

ahosi,

was

49

ပစ္ဆာ၊

နောက်မှ။

pacchā,

after

50

မဟာပုညံ၊

ကြီးသောဘုန်းရှိသော။

mahāpuññaṃ,

the most lucky

51

ပေါဋ္ဌပါဒရိဗ္ဗာဇကံ၊

ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်ကို။

poṭṭhapādaribbājakaṃ,

the wanderer Poṭṭhapāda

52

နိဿာယ၊

မှီ၍။

nissāya,

depending on

53

ဗဟူ၊

များစွာကုန်သော။

bahū,

many

54

သာလာ၊

စရပ်တို့ကို။

sālā,

halls

55

ကတာ၊

ဆောက်လုပ်အပ်ကုန်၏။

katā,

are made

56

တသ္မာ၊

ထို့ကြောင့်။

tasmā,

therefore

57

ဧကံ၊

တဆောင်သော။

ekaṃ,

one

58

တမေဝသာလံ၊

ထိုစရပ်ကိုပင်လျှင်။

tamevasālaṃ,

only that hall

59

ဥပါဒါယ၊

အကြောင်းပြု၍။

upādāya,

with reference to

60

လဒ္ဓနာမဝသေန၊

ရအပ်သောအမည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။

laddhanāmavasena,

by the name got

61

ဧကသာလကောတိ၊

ဧကသာလကောဟူ၍။

ekasālakoti,

as ekasālako

62

ဝုစ္စတိ၊

ဆိုအပ်၏။

vuccati,

it is said

63

ပန၊

မလ္လိကာယ အာရာမောဟူသောပုဒ်၏ အဘွင့်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say the definition of the word 'mallikāya ārāmo'

64

မလ္လိကာယ၊

မလ္လိကာအမည်ရှိသော။

mallikāya,

named Mallikā

65

ပသေနဒိရညော၊

ပသေနဒီမင်း၏။

pasenadirañño,

of the King Pasenadī

66

ဒေဝိယာ၊

မိဖုရား၏။

deviyā,

of the Queen

67

ဥယျာနဘူတော၊

ဥယျာဉ်ဖြစ်၍ဖြစ်၏။

uyyānabhūto,

is the park

68

သော အာရာမော၊

ထိုအာရာမ်သည်။

so ārāmo,

that park

69

ပုပ္ဖဖလသဥန္နော၊

အပွင့် အသီးတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော။

pupphaphalasañchanno,

covering with flower and fruit

pupphaphalasañchanno in the Nissaya

70

အာရာမော၊

အာရာမ်တည်း။

ārāmo,

is the park

71

ဣတိ တသ္မာ ဣမိနာ ကာရဏေန၊

ဤသို့သော အကြောင်းကြောင့်။

iti tasmā iminā kāraṇena,

for this cause

72

မလ္လိကာယ အာရာမောတိ၊

မလ္လိကာယ အာရာမောဟူ၍။

mallikāya ārāmoti,

as mallikāya ārāmo

73

သင်္ခံ၊

ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသို့။

saṅkhaṃ,

called

74

ဂတော၊

ရောက်၏။

gato,

it is

75

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

76

ဝေဒိတဗ္ဗံ၊

သိအပ်၏။

veditabbaṃ,

it is known

77

သမယပ္ပဝါဒကေ၊

အယူကို ပြောဆိုရာဖြစ်သော။

samayappavādake,

which is to speak out view

78

တိကာစီရေ၊

တဉ်ပင်စဉ် အာရာမ်ရှိသော။

tindukācīre,

which has the surrounding of the row of the tree Diospyros embryopteris

79

ဧကသာလကေ၊

တဆောင်သောစရပ်ရှိသော။

ekasālake,

which has one hall

80

မလ္လိကာယ၊

မလ္လိကာယမိဖုရား၏။

mallikāya,

of the Queen Mallikā

81

တသ္မိံ အာရောမေ၊

ထိုအာရာမ်၌။

tasmiṃ ārome,

in that park

82

ပဋိဝသတီတိ၊

ပဋိဝသတိဟူသည်ကား။

paṭivasatīti,

paṭivasati means

83

ဝါသဖာသုတာယ၊

နေခြင်း၌ ချမ်းသာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။

vāsaphāsutāya,

because of comfortable living

84

ဝသတိ၊

နေ၏။

vasati,

live

85

ဒိဝါ ဒိဝဿာတိ၊

ဒိဝါ ဒိဝဿ ဟူသည်ကား။

divā divassāti,

divā divassa means

86

ဒိဝသဿ၊

နေ့၏။

divasassa,

of a day

87

ဒိဝါ နာမ၊

နေ့မည်သည်ကား။

divā nāma,

divā means

88

မဇ္ဈနှာတိက္ကမော၊

မွန်းတည့်ခြင်းကို လွန်သောအခါတည်း။

majjhanhātikkamo,

going over the noon

89

ဒိဝသဿ ပိ၊

နေ့၏လည်း။

divasassa pi,

of a day

90

ဒိဝါဘူတေ၊

နေ့ဖြစ်၍ဖြစ်သော။

divābhūte,

being a day

91

အတိက္ကန္တမတ္တေ၊

လွန်ကာမျှဖြစ်သော။

atikkantamatte,

merely going over

92

တသ္မိံ မဇ္ဈနှိကေ၊

ထိုမွန်းတည့်သော အခါ၌။

tasmiṃ majjhanhike,

at that noon

93

နိက္ခမတိ၊

ထွက်ခဲ့၏။

nikkhamati,

leave

94

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

95

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

96

ပဋိသလ္လီနောတိ၊

ပဋိသလ္လီနော ဟူသည်ကား။

paṭisallīnoti,

paṭisallīno means

97

တတော တတော ရူပါဒိဂေါစရတော၊

ထိုထိုရူပါရုံ အစရှိသောအာရုံမှ။

tato tato rūpādigocarato,

from that sense-object such as visible object, etc, …

98

စိတ္တံ၊

စိတ်တော်ကို။

cittaṃ,

the mind

99

ပဋိသံဟရိတွာ၊

ရုံးစု၍။

paṭisaṃharitvā,

having withdrawn

100

လီနော၊

ကိန်းအောင်တော်မူ၏။

līno,

attached

101

ဈာနရတိသေဝနဝသေန၊

ဈာန်ဖြင့်မွေ့လျော်ခြင်းကို မှီဝဲသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။

jhānaratisevanavasena,

by the power of associating with the attachment with Jhāna

102

ဧကီဘာဝံ၊

ကိုယ်တော်တည်း၏အဖြစ်သို့။

ekībhāvaṃ,

to the state of being solitude

103

ဂတော၊

ရောတော်မူ၏။

gato,

reached

104

မနောဘာဝနီယာနန္တိ၊

မနောဘာဝနီယာနံ ဟူသည်ကား။

manobhāvanīyānanti,

manobhāvanīyānaṃ means

manobhāvaniyānanti in the Nissaya

105

မနဝဍ္ဎနကာနံ၊

စိတ်နှလုံးကို ပ္ပါးစေတတ်သော ရဟန်းတို့ကို။

manavaḍḍhanakānaṃ,

which make the mind enlarge

106

ယေ စ၊

အကြင်တရားတို့ကိုလည်း။

ye ca,

also the Dhammas

107

အာဝဇ္ဇတော၊

ဆင်ခြင်သော။

āvajjato,

who considers

108

မနသိကရောတော၊

နှလုံးသွင်းသောသူ၏။

manasikaroto,

of the person who keeps in mind

109

စိတ္တမတ္တံ၊

စိတ်မျှသည်။

cittamattaṃ,

mere mind

110

ဝိနီဝရဏံ၊

ပိတ်ပင်ခြင်းမရှိသည်။

vinīvaraṇaṃ,

free from the obstruction

111

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

112

ဥန္နမတိ၊

တက်ကြွ၏။

unnamati,

rises up

113

ဝဍ္ဎတိ၊

သဒ္ဓါတရားပ္ပါးများ၏။

vaḍḍhati,

develops the Dhamma

114

ယာဝတာတိ၊

ယာဝတာဟူသည်ကား။

yāvatāti,

yāvatā means

115

ယတ္တကာ၊

အကြင်မျှလောက်။

yattakā,

however much

116

အယံ တေသံ အညတရောတိ၊

အယံ တေသံ အညတရော ဟူသည်ကား။

ayaṃ tesaṃ aññataroti,

ayaṃ tesaṃ aññataro means

117

အယံ၊

ဤပဉ္စကင်္ဂ အမည်ရှိသော လက်သ္မားကြီးသည်။

ayaṃ,

this carmenter named Pañcakaṅga

118

တေသံ၊

ထိုရှင်ဂေါတမ၏ တပည့်ဖြစ်သော လူတို့၏။

tesaṃ,

of the people who are the pupils of that venerable Gotama

119

အဗ္ဘန္တရော၊

အတွင်း၌ဖြစ်သော။

abbhantaro,

internal

120

ဧကော၊

တယောက်သော။

eko,

one

121

သာဝကော၊

တပည့်တည်း။

sāvako,

is pupil

122

အပ္ပေဝနာမာတိ၊

အပ္ပေဝနာမ ဟူသည်ကား။

appevanāmāti,

appevanāma means

123

ယသ္မာ၊

အကြင်ကြောင့်။

yasmā,

for

124

ဥပသင်္ကမနံ၊

ပဉ္စကင်္ဂလက်သ္မားကြီး၏ ဆည်းကပ်ခြင်းကို။

upasaṅkamanaṃ,

the approaching of the carpenter Pañcakaṅga

125

ပတ္ထယမာနော၊

တောင့်တသည်ဖြစ်၍။

patthayamāno,

having wished for

126

အာဟ၊

တရားစကားကိုဆို၏။

āha,

said the Dhamma speech

127

ပန၊

ဂန္ထဂရုကို ပယ်ဦးအံ့။

pana,

that is to remove Ganthagaru

128

ပတ္ထနာကာရဏံ၊

တောင့်တခြင်း၏ အကြောင်းကို။

patthanākāraṇaṃ,

the cause of wishing for

129

သန္ဒကသုတ္တေ၊

သန္ဒကသုတ်၌။

sandakasutte,

in the Sandaka discourse

130

ဝုတ္တမေဝ၊

ဘွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်သာလျှင်တည်း။

vuttameva,

is defined

131

ဧတဒဝေါစာတိ၊

ဧတဒဝေါစ ဟူသည်ကား။

etadavocāti,

etadavoca means

132

အယံ ဂဟပတိ၊

ဤသူကြွယ်သည်။

ayaṃ gahapati,

this householder

133

ဒန္ဒပညော၊

နုံ့နှေးသောပညာရှိ၏။

dandapañño,

is unintelligent

134

ဓမ္မကထာယ၊

တရားစကားဖြင့်။

dhammakathāya,

with the Dhamma speech

135

နံ၊

ထိုပဉ္စကင်္ဂအမည်ရှိသော လက်သ္မာ၊ကြီးကို။

naṃ,

that carpenter named Pañcakaṅga

136

သင်္ဂဏှိတွာ၊

သဂြိုဟ်ခြီးမြှောက်၍။

saṅgaṇhitvā,

having kindly treated

137

အတ္တနော၊

မိမိ၏။

attano,

one's

138

သာဝကံ၊

တပည့်ကို။

sāvakaṃ,

pupil

139

ကရိဿာမိ၊

ငါဖြစ်အောင်ပြုအံ့။

karissāmi,

will make to be myself

karissami in the Nissaya

140

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

141

မညမာနော၊

မှတ်ထင်သည်ဖြစ်၍။

maññamāno,

imagining

142

ဧတံ စတူဟိ ခေါတိ အာဒိဝစနံ၊

ဤစတူဟိ ခေါ ဤသို့အစရှိသော စကားကို။

etaṃ catūhi khoti ādivacanaṃ,

this words such as catūhi kho, etc,…

143

အဝေါစ၊

ဆို၏။

avoca,

is said

144

တတ္ထ၊

ထိုစတူဟိ ခေါ အစရှိသောပါဌ်၌။

tattha,

in that Pāḷi such as catūhi kho, etc,…

145

ပညပေမီတိ၊

ပညပေမိ ဟူသည်ကား။

paññapemīti,

paññapemi means

146

ဒဿေမိ၊

ပြ၏။

dassemi,

shows

147

ဌပေမိ၊

ထား၏။

ṭhapemi,

puts

148

သမ္ပန္နကုသလန္တိ၊

သမ္ပန္နကုသလံ ဟူသည်ကား။

sampannakusalanti,

sampannakusalaṃ means

149

ပရိပုဏ္ဏကုသလံ၊

ပြည့်စုံသော ကုသိုလ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။

paripuṇṇakusalaṃ,

as a person who has perfect whosesome deed

150

ပရမကုသလန္တိ၊

ပရမကုသလံ ဟူသည်ကား။

paramakusalanti,

paramakusalaṃ means

151

ဥတ္တမကုသလံ၊

မြတ်သော ကုသိုလ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။

uttamakusalaṃ,

as a person who has noble whosesome deed

152

အယောဇ္ဈန္တိ၊

အယောဇ္ဈံ ဟူသည်ကား။

ayojjhanti,

ayojjhaṃ means

153

ဝါဒယုဒ္ဓေန၊

အယူတည်းဟူသော စစ်ထိုးခြင်းဖြင့်။

vādayuddhena,

fighting about view

154

ယုဇ္ဈိတွာ၊

စစ်ထိုး၍။

yujjhitvā,

having fought

155

စာလေတုံ၊

လှုပ်ရှားခြင်းငှါ။

cāletuṃ,

to move

156

အသက္ကုဏေယျံ၊

မတတ်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။

asakkuṇeyyaṃ,

as an unable person

157

အစလံ၊

မလှုပ်ရှားသော။

acalaṃ,

who is not moving

158

နိက္ကမံ၊

သွားခြင်းမရှိသော။

nikkamaṃ,

who is not going forth

159

ထိရံ၊

မြဲမြံခိုင်ခံ့သော ယောကျ်ားပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။

thiraṃ,

as a man who is firm

160

ပညပေမိ၊

ပရိဗိုဇ်ပညတ်၏။

paññapemi,

the wanderer makes known

161

န ကရောတီတိ၊

န ကရောတိ ဟူသည်ကား။

na karotīti,

na karoti means

162

အကရဏမတ္တမေဝ၊

မပြုကာမျှကိုသာလျှင်။

akaraṇamattameva,

merely non-action

163

ဝဒတိ၊

ဆို၏။

vadati,

says

164

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

165

ဧတ္ထ၊

ဤန ကရောတိ ဟူသောပါဌ်၌။

ettha,

in this Pāḷi such as na karoti

166

သံဝရပဟာနံ ဝါ၊

သံဝရပဟာန်ကိုလည်းကောင်း။

saṃvarappahānaṃ vā,

Saṃvarappahāna (the abandonment by restraining) and

saṃvarapahānaṃ vā in the Nissaya

167

ပဋိသေဝနပဟာနံ ဝါ၊

ပဋိသေဝနပဟာန်ကိုလည်းကောင်း။

paṭisevanappahānaṃ vā,

Paṭisevanappahāna (the abandonment by practising)

paṭisevanapahānaṃ vā in the Nissaya

168

န ဝဒတိ၊

မဆို။

na vadati,

does not mean

169

သေသပဒေသု ပိ၊

ကြွင်းသော န ဘာသတိ န သင်္ကပ္ပေတိ န အာဇီဝတိ ဟူသောပုဒ်တို့၌လည်း။

sesapadesu pi,

also in the remaining Pāḷi such as na bhāsati na saṅkappeti na ājīvati

170

ဧသေဝ ဧသော ဣဝ၊

ဤနည်းကဲ့သို့သော။

eseva eso iva,

like this way

171

နယော၊

နည်းတပါးကို။

nayo,

the other way

172

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

is known

173

နေဝ အဘိနန္ဒီတိ၊

နေဝ အဘိနန္ဒိ ဟူသည်ကား။

neva abhinandīti,

neva abhinandi means

174

တိတ္ထိယာ နာမ၊

တိတ္ထိတို့မည်သည်ကား။

titthiyā nāma,

Titthi means

175

ဇာနိတွာ ပိ၊

သိ၍လည်းကောင်း။

jānitvā pi,

knowing and

176

အဇာနိတွာ ပိ၊

မသိမူ၍လည်းကောင်း။

ajānitvā pi,

not knowing

177

ယံ ဝါ တံ ဝါ၊

ဟူးဟူးငြားငြားသော စကားကို။

yaṃ vā taṃ vā,

this and that speech

178

ဝဒန္တိ၊

ပြောဆိုကုန်၏။

vadanti,

say

179

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

180

မညမာနော၊

မှတ်ထင်သည်ဖြစ်၍။

maññamāno,

imagining

181

နာဘိနန္ဒိ၊

ဝန်မခံ။

nābhinandi,

do not accept

182

န ပဋိက္ကောသီတိ၊

န ပဋိက္ကောသိ ဟူသည်ကား။

na paṭikkosīti,

na paṭikkosi means

183

သာသနဿ၊

သာသနာတော်အား။

sāsanassa,

to the teaching

184

အနုလောမံ ဝိယ၊

လျောက်ပတ်သကဲ့သို့။

anulomaṃ viya,

as conformity

185

သာသနေ၊

သာသနာတော်၌။

sāsane,

in the teaching

186

ပသန္နာကာရံ ဝိယ၊

ကြည်ညိုသောအခြင်းအရာကဲ့သို့။

pasannākāraṃ viya,

as a state of devotion

187

ဝဒတိ၊

ပြောဆို၏။

vadati,

says

188

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

189

မညမာနော၊

မှတ်ထင်သည်ဖြစ်၍။

maññamāno,

imagining

190

န ပဋိသေဓေတိ၊

မတားမြစ်။

na paṭisedheti,

does not prevent

191

ယထာ ဥဂ္ဂါဟမာနဿာတိ၊

ယထာ ဥဂ္ဂါဟမာနဿ ဟူသည်ကား။

yathā uggāhamānassāti,

yathā uggāhamānassa means

192

ယထာ၊

အကြင်အခြင်းအရာဖြင့်။

yathā,

such as

193

တဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊

ထိုဥဂ္ဂါဟမာန ပရိဗိုဇ်၏။

tassa paribbājakassa,

of that wanderer Uggāhamāna

194

ဝစနံ၊

စကားသည်။

vacanaṃ,

the speech

195

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

196

ဧဝံ၊

ဤသို့ရဟန်းအဖြစ်သည်။

evaṃ,

this state of being a monk

197

သန္တေ၊

ရအပ်သည်ရှိသော်။

sante,

if it got

198

ဥတ္တာနသေယျကော၊

ပက်လက်အိပ်တတ်ကာမျှဖြစ်သော။

uttānaseyyako,

who is merely lying on one's back

199

ကုမာရော၊

သတို့သားငယ်သည်။

kumāro,

an infant/a young boy

200

အယောဇ္ဈသမဏော ထိရသမဏော၊

မြဲမြံ့ခိုင်ခံ့သောရဟန်းသည်။

ayojjhasamaṇo thirasamaṇo,

the unconquerable and firm monk

āyojjhasamaṇo thirasamaṇo in the Nissaya

201

ဘဝိဿတိ၊

ဖြစ်လတ္တံ့။

bhavissati,

will be

202

မယံ ပန၊

ငါဘုရားတို့မှာမူကား။

mayaṃ pana,

I, the Buddha

203

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

204

န ဝဒါမ၊

ဟောတော်မမူကုန်။

na vadāma,

do not preach

205

ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊

ဤအနက်ကို။

iti imaṃ atthaṃ,

this meaning

206

ဒိပေတိ၊

ပြတော်မူ၏။

dipeti,

explains

207

ကာယောတိ ပိ န ဟောတီတိ၊

ကာယောတိ ပိ န ဟောတိ ဟူသည်ကား။

kāyoti pi na hotīti,

kāyotipi nahoti means

208

သကကာယောတိ ပိ၊

မိမိကိုယ်ဟူ၍လည်းကောင်း။

sakakāyoti pi,

one's body

209

ပရကာယောတိ ပိ၊

သူတပါးကိုယ်ဟူ၍လည်းကောင်း။

parakāyoti pi,

and other's body

210

ဝိသေသဉာဏံ၊

ထူးသောဉာဏ်သည်။

visesañāṇaṃ,

specific knowledge

211

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

do not arise

212

အညတြ ဖန္ဒိတမတ္တာတိ၊

အညတြ ဖန္ဒိတမတ္တာ ဟူသည်ကား။

aññatra phanditamattāti,

aññatra phanditamattā means

213

ပစ္စတ္ထရဏေ၊

အိပ်ရာလွှမ်း၌။

paccattharaṇe,

in a bed-sheet

214

ဝလိသမ္ဖဿေန ဝါ၊

အတွန်အလိပ်၏ အတွေ့ကြောင့်လည်းကောင်း။

valisamphassena vā,

the touch of the fold

215

မင်္ဂုလဒဋ္ဌေန ဝါ၊

ကြမ်းပိုး၏ ကိုက်ခဲခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။

maṅguladaṭṭhena vā,

and the biting of a bedbug

216

ကာယဖန္ဒနမတ္တံ နာမ၊

ကိုယ်၏တုန်လှုပ်ခြင်းမျှမည်သည်။

kāyaphandanamattaṃ nāma,

merely the throbbing of body

217

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

218

တံ၊

ထိုကိုယ်၏ တုန်လှုပ်ခြင်းမျှမည်သည်ကို။

taṃ,

that merely throbbing of body

219

ဌပေတွာ၊

ထား၍။

ṭhapetvā,

having left

220

အညံ၊

တပါးသော။

aññaṃ,

one

aññena in the Nissaya

221

ကာယေန၊

ကိုယ်ဖြင့်။

kāyena,

by body

222

ကရဏကမ္မံ နာမ၊

ပြုအပ်သောအမှုမည်သည်။

karaṇakammaṃ nāma,

the action done

223

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

there is no

224

စ၊

ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။

ca,

that is to say continuously

225

တမ္ပိ၊

ထိုအမှုသည်လည်း။

tampi,

also that action

226

ကိလေသသဟဂတစိတ္တေနေဝ၊

နှလုံးမသာယာခြင်းတည်းဟူသော ကိလေသာနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ဖြင့်သာလျှင်။

kilesasahagatacitteneva,

merely with the mind together with defilement which means unpleasantness

227

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

228

ဝါစာတိ ပိ န ဟောတီတိ၊

ဝါစာတိ ပိ န ဟောတိ ဟူသည်ကား။

vācāti pi na hotīti,

vācātipi nahoti means

229

မိစ္ဆာဝါစာတိ ပိ၊

မိစ္ဆာဝါစာဟူ၍လည်းကောင်း။

micchāvācāti pi,

Micchāvācā (wrong speech) and

230

သမ္မာဝါစာတိ ပိ၊

သမ္မာဝါစာဟူ၍လည်းကောင်း။

sammāvācāti pi,

Sammāvācā (right speech)

231

နာနတ္ထံ၊

အထူးသည်။

nānatthaṃ,

different

232

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

are not

It means that there is no difference between wrong speech and right speech.

233

ရောဒိတမတ္တာတိ၊

ရောဒိတမတ္တာ ဟူသည်ကား။

roditamattāti,

roditamattā means

234

ပန၊

စင်စစ်။

pana,

indeed

235

ဇိဃစ္ဆာပိပါသာပရေတဿ၊

ထမင်းမွတ်ခြင်း ရေသိပ်ခြင်းသည် နှိပ်စက်အပ်သော သူငယ်အား။

jighacchāpipāsāparetassa,

to the young boy who is hungry and thirsty

236

ရောဒိတမတ္တံ၊

ငိုခြင်းမျှသည်။

roditamattaṃ,

merely crying

237

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

238

တမ္ပိ၊

ထိုငိုခြင်းမျှသည်လည်း။

tampi,

also that mere crying

239

ကိလေသသဟဂတစိတ္တေနေဝ၊

နှလုံးမသာယာခြင်းဟူသော ကိလေသာနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်သည်သာလျှင်။

kilesasahagatacitteneva,

merely the mind together with defilement which means unpleasantness

240

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

241

သင်္ကပ္ပေါတိ၊

သင်္ကပ္ပေါဟူသည်ကား။

saṅkappoti,

saṅkappo means

242

မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါတိ ပိ၊

မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဟူ၍လည်းကောင်း။

micchāsaṅkappoti pi,

Micchāsaṇkappa (wrong thought) and

243

သမ္မာသင်္ကပ္ပေါတိ ပိ၊

သမ္မာသင်္ကပ္ပဟူ၍လည်းကောင်း။

sammāsaṅkappoti pi,

Sammāsaṅkappa (right thought)

244

နာနတ္ထံ၊

အထူးသည်။

nānatthaṃ,

different

245

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

are not

It means that there is no difference between wrong thought and right thought.

246

ဝိကူဇိတမတ္တာတိ၊

ဝိကူဇိတမတ္တာဟူသည်ကား။

vikūjitamattāti,

vikūjitamattā means

vikujitamattāti in the Nissaya

247

ပန၊

စင်စစ်။

pana,

indeed

248

ဝိကူဇိတမတ္တံ၊

အောက်မေ့ကာမျှသည်။

vikūjitamattaṃ,

merely longing for

vikujitamattaṃ in the Nissaya

249

နဿရနီတမတ္တံ၊

အသံကိုမဆောင်ခြင်းမျှသည်။

nassaranītamattaṃ,

merely not carrying the voice

rodanahasitamattaṃ in the sixth edition

250

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

251

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

indeed

252

ဒဟရကုမာရကာနံ၊

ငယ်ကုန်သော သတို့သားတို့၏။

daharakumārakānaṃ,

of the young boys

253

စိတ္တံ၊

ကုသိုလ်စိတ်သည်။

cittaṃ,

the wholesome consciousness

254

အတီတာရမ္မဏံ၊

အတိတ်လျှင် အာရုံရှိသည်ဖြစ်၍။

atītārammaṇaṃ,

being the past as an object

255

ပဝတ္တတိ၊

ဖြစ်၏။

pavattati,

is

256

နိရယတော၊

ငရဲမှ။

nirayato,

from the hell

257

အာဂတာ၊

လာကုန်သောသူငယ်တို့သည်။

āgatā,

the young boys who come

258

နိရယဒုက္ခံ၊

ငရဲ၌ဖြစ်သောဆင်းရဲကို။

nirayadukkhaṃ,

the pain of hell/ the pain happening in the hell

259

သရိတွာ၊

အောက်မေ့၍။

saritvā,

having remembered

260

ရောဒန္တိ၊

ငိုကုန်၏။

rodanti,

cry

261

ဒေဝလောကတော၊

နတ်ရွာမှ။

devalokato,

from the heaven

262

အာဂတာ၊

လာကုန်သောသူငယ်တို့သည်။

āgatā,

the young boys who come

263

ဒိဗ္ဗသုခံ၊

နတ်၌ဖြစ်သောချမ်းသာကို။

dibbasukhaṃ,

the happiness in the heaven

264

သရိတွာ၊

အောက်မေ့၍။

saritvā,

having remembered

265

ဟသန္တိ၊

ရယ်ရွှင်ကုန်၏။

hasanti,

laugh

266

တမ္ပိ၊

ထိုငိုခြင်း ရယ်ရွှင်ခြင်းသည်လည်း။

tampi,

also that crying and laughing

267

ကိလေသသဟဂတစိတ္တေနေဝ၊

ကိလေသာနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ဖြင့်သာလျှင်။

kilesasahagatacitteneva,

merely with the mind together with defilement

268

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

269

အာဇီဝေါတိ၊

အာဇီဝေါဟူသည်ကား။

ājīvoti,

ājīvo means

270

မိစ္ဆာဇိဝေါတိပိ၊

မိစ္ဆာဇီဝဟူ၍လည်းကောင်း။

micchājivotipi,

Micchājīva (wrong livelihood) and

271

သမ္မာဇီဝေါတိ ပိ၊

သမ္မာဇီဝဟူ၍လည်းကောင်း။

sammājīvoti pi,

Sammājīīva (right livelihood)

272

နာနတ္ထံ၊

အထူးသည်။

nānatthaṃ,

different

273

န ဟောတိ၊

မဖြစ်။

na hoti,

is not

it means that there is no different between wrong livelihood and right livelihood.

274

အညတြ မာတုထညာတိ၊

အညတြ မာတုထညာ ဟူသည်ကား။

aññatra mātuthaññāti,

aññatra mātuthaññā means

275

ထညစောရဒါရကာ နာမ၊

နို့ကိုခိုးတတ်သော သူငယ်တို့မည်ကုန်သည်။

thaññacoradārakā nāma,

it is named the young boys who steal the milk/mother's milk.

276

ဟောန္တိ၊

ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

are

277

မာတရိ၊

အမိသည်။

mātari,

the mother

278

ခီရံ၊

နို့ရည်ကို။

khīraṃ,

milk

279

ပါယန္တိယာ၊

စို့စေသည်ရှိသော်။

pāyantiyā,

if (the mother) lets them suck

280

အပိဝိတွာ၊

မစို့မူ၍။

apivitvā,

without sucking

281

မာတု၊

အမိ၏။

mātu,

of the mother

282

အညာဝိဟိတကာလေ၊

အမိသည် တပါးကိုစီရင်သောအခါ၌။

aññāvihitakāle,

when the mother is occupied with something else

283

ပိဋ္ဌိပဿေန၊

ကျောက်ကုန်းနံပါးဖြင့်။

piṭṭhipassena,

with the hind part

284

အာဂန္တွာ၊

လာထည့်၍။

āgantvā,

coming

285

ထညံ၊

နို့ရည်ကို။

taññaṃ့,

the milk

286

ပိဝန္တိ၊

စို့ကုန်၏။

pivanti,

suck

287

ဧတ္တကံ၊

ဤမျှလောက်သော မိစ္ဆာဇီဝကို။

ettakaṃ,

this much wrong livelihood

288

မုဥိတွာ၊

လွှတ်၍။

muñcitvā,

having released

muñjitvā in the Nissaya

289

အညော၊

တပါးသော။

añño,

other

290

မိစ္ဆာဇီဝေါ၊

မိစ္ဆာဇီဝသည်။

micchājīvo,

wrong livelihood

291

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

there is no

292

အယမ္ပိ၊

ဤမိစ္ဆာဇီဝသည်လည်း။

ayampi,

also this Micchājīva (wrong livelihood)

293

ကိလေသသဟဂတစိတ္တေနေဝ၊

ကိလေသာနှင့်တကွဖြစ်သော စိတ်ဖြင့်သာလျှင်။

kilesasahagatacitteneva,

merely with the mind together with defilement

294

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

295

ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊

ဤအနက်ကို။

iti imaṃ atthaṃ,

this meaning

296

ဒဿေတိ၊

ပြ၏။

dasseti,

explains

297

ဧဝံ၊

ဤသို့။

evaṃ,

thus

298

ပရိဗ္ဗာဇကဝါဒံ၊

ပရိဗိုဇ်၏အယူကို။

paribbājakavādaṃ,

the view of wanderer

299

ပဋိက္ခိပိတွာ၊

ပယ်တော်မူပြီး၍။

paṭikkhipitvā,

having rejected

300

ဣဒါနိ၊

ယခုအခါ၌။

idāni,

now

301

သယံ၊

ကိုယ်တော်သည်။

sayaṃ,

oneself

302

သေခဘူမိယံ၊

သေခတို့၏ဘုံ၌။

sekhabhūmiyaṃ,

in the world of Sekhas

303

မာတိကံ၊

မာတိကာကို။

mātikaṃ,

content (Mātikā)

304

ဌပေန္တော၊

ထားတော်မူလိုရကား။

ṭhapento,

wish to set

305

စတူဟိ ခေါ အဟန္တိအာဒိံ၊

စတူဟိ ခေါ အဟံ ဤသို့အစရှိသောစကားကို။

catūhi kho ahantiādiṃ,

the speech such as catūhi kho ahaṃ, etc,…

306

အာဟ၊

ဟောတော်မူ၏။

āha,

preaches

307

တတ္ထ၊

ထိုစတူဟိ ခေါ အဟံ အစရှိသောပါဌ်၌။

tattha,

in that Pāḷi such as catūhi kho ahaṃ, etc,…

308

သမဓိဂယှ တိဋ္ဌတီတိ၊

သမဓိဂယှ တိဋ္ဌတိ ဟူသည်ကား။

samadhigayha tiṭṭhatīti,

samadhigayha tiṭṭhati means

309

ဝိသေသေတွာ၊

အထူးပြု၍။

visesetvā,

having distinguished

310

တိဋ္ဌတိ၊

တည်၏။

tiṭṭhati,

stands

311

န ကာယေန ပါပကမ္မန္တိအာဒီသု၊

န ကာယေန ပါပကမ္မံ ဤသို့အစရှိသောပါဠိရပ်တို့၌။

na kāyena pāpakammantiādīsu,

in these Pāḷi such as na kāyena pāpakammaṃ, etc,…

312

အတ္ထော၊

အနက်ကို။

attho,

the meaning

313

ဧဝံ ဣမိနာ ဝုစ္စမာနနယေန၊

ဤသို့ဆိုလတ္တံသောနည်းဖြင့်။

evaṃ iminā vuccamānanayena,

thus, in the way saying

314

ဝေဒိတဗ္ဗော၊

သိအပ်၏။

veditabbo,

is known

315

ကေဝလံ၊

သက်သက်။

kevalaṃ,

only

316

အကရဏမတ္တမေဝ၊

မပြုကားမျှသည်သာလျှင်။

akaraṇamattameva,

merely non-action

317

န၊

မဟုတ်သေး။

na,

it is not yet

318

ပန၊

စင်စစ်သော်ကား။

pana,

indeed

319

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

320

ဧတ္ထ၊

ဤကိုယ်ဖြင့်မကောင်းမှုကို မပြုရာ၌။

ettha,

in that is not doing unwholesome deed by this body

321

သံဝရပဟာနပဋိသခႅါ၊

သံဝရပဟာန် ပဋိသင်္ခပဟာန်ကို။

saṃvarappahānapaṭisaṅkhā,

Saṃvarapahāna (the abandonment by restraining) and Paṭisaṅkhapahāna (the abandonment by consideration)

saṃvarapahānapaṭisaṅkhaṃ in the Nissaya

322

ပညပေတိ၊

ပညတ်တော်မူ၏။

paññapeti,

makes a rule

323

တံ၊

ထိုသေခပုဂ္ဂိုလ်ကို။

taṃ,

that Sekha person

324

သန္ဓာယ၊

ရည်၍။

sandhāya,

with reference to

325

ဧဝံ၊

ဤသို့ န ကာယေန ပါပကမ္မံ အစရှိသောစကားကို။

evaṃ,

this word such as na kāyena pāpakammaṃ, etc,…

326

အာဟ၊

ဟောတော်မူ၏။

āha,

preaches

327

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကိုဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

328

န စေဝ သမ္ပန္နကုသလန္တိအာဒိ၊

န စေဝ သမ္ပန္နကုသလံ ဤသို့အစရှိသောစကားကို။

na ceva sampannakusalantiādi,

the word such as naceva sampannakusalaṃ, etc,…

329

ခီဏာသဝံ၊

ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို။

khīṇāsavaṃ,

the noble person (Arahanta person)

330

သန္ဓာယ၊

ရည်၍။

sandhāya,

with reference to

331

ဝုတ္တံ၊

ဟောတော်မူအပ်၏။

vuttaṃ,

is preached

332

ဣဒါနိ၊

ယခုအခါ၌။

idāni,

now

333

အသေက္ခဘူမိယံ၊

အသေက္ခဘုံ၌။

asekkhabhūmiyaṃ,

in the Asekkha world

334

မာတိကံ၊

မာတိကာကို။

mātikaṃ,

content (Mātikā)

335

ဋ္ဌပန္တော၊

ထားတော်မူလိုရကား။

ṭṭhapanto,

wish to set

336

ဒသဟိ ခေါ အဟန္တိအာဒိံ၊

ဒသဟိ ခေါ အဟံ ဤသို့ အစရှိသောစကားကို။

dasahi kho ahantiādiṃ,

the word such as dasahi kho ahaṃ, etc,…

337

အာဟ၊

ဟောတော်မူ၏။

āha,

preaches

338

တတ္ထ၊

ထိုဒသဟိ ခေါ အဟံ အစရှိသောပါဌ်၌။

tattha,

in that Pāḷi such as dasahi kho ahaṃ, etc,…

339

တီဏိ၊

သုံးပါးကုန်သော။

tīṇi,

three

340

ပဒါနိ၊

ပုဒ်တို့ကို။

padāni,

words

341

နိဿာယ၊

မှီ၍။

nissāya,

depending on

342

ဒွေ၊

နှစ်ပါးကုန်သော။

dve,

two

343

ပဌမစတုက္ကာ၊

ပဌမစတုတ္တတို့ကို။

paṭhamacatukkā,

the first set of four

344

ဘဂဝတာ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavatā,

by the Buddha

345

ဌပိတာ၊

ထားအပ်ကုန်၏။

ṭhapitā,

is set

346

ဧကံပဒံ၊

တပါးသောပုဒ်ကို။

ekaṃpadaṃ,

one word

347

နိဿာယ၊

မှီ၍။

nissāya,

depending on

348

ဒွေ၊

နှစ်ပါးကုန်သော။

dve,

two

349

ပစ္ဆိမစတုက္ကာ၊

ပစ္ဆိမစတုက္ကတို့ကို။

pacchimacatukkā,

the last set of four

350

ဘဂဝတာ၊

မြတ်စွာဘုရားဒသည်။

bhagavatā,

by the Buddha

351

ဌပိတာ၊

ထားအပ်ကုန်၏။

ṭhapitā,

are set

352

အယံ၊

ဤမာတိကာသည်။

ayaṃ,

this content

353

သေကဘူမိယံ၊

သေခတုံ၌။

sekkhabhūmiyaṃ,

in that Sekkha world

sekhabhūmiyaṃ in the Nissaya

354

အာဂတာ၊

လာသော။

āgatā,

who comes

355

မာတိကာ၊

မာတိကာတည်း။

mātikā,

is the content

356

ဣဒါနိ၊

ယခုအခါ၌။

idāni,

now

357

တံ မာတိကံ၊

ထိုမာတိကာကို။

taṃ mātikaṃ,

that content

358

ဝိဘဇန္တော၊

ဝေဘန်တော်မူလိုသောကြောင့်။

vibhajanto,

because of classifying

359

ကတမေ စ ထပတိ အကုသလသီလာတိအာဒိံ၊

ကတမေ စ ထပတိ အကုသလသီလာ ဤသို့ အစရှိသောစကားကို။

katame ca thapati akusalasīlātiādiṃ,

the words such as katame ca thapati akusalasīlā, etc,…

360

ဘဂဝါ၊

မြတ်စွာဘုရားသည်။

bhagavā,

the Buddha

361

အာဟ၊

ဟောတော်မူ၏။

āha,

preaches

362

တတ္ထ၊

ထိုကတမေ စ ထပတိ အကုသလသီလာ အစရှိသောပါဌ်၌။

tattha,

in that Pāḷi such as katame ca thapati akusalasīlā, etc,…

363

သရာဂန္တိ၊

သရာဂံဟူသည်ကား။

sarāganti,

sarāgaṃ means

364

အဋ္ဌဝိဓံ၊

ရှစ်ပါးသော။

aṭṭhavidhaṃ,

eight

aṭṭhavidhalobhsahagataṃ in the Nissaya

365

လောဘသဟဂတစိတ္တံ၊

လောဘနှင့် တကွဖြစ်သောစိတ်တည်း။

lobhasahagatacittaṃ,

it is the consciousness together with greed (Lobha)

366

သဒေါသန္တိ၊

သဒေါသံဟူသည်ကား။

sadosanti,

sadosaṃ means

367

ပဋိဃသမ္ပယုတ္တစိတ္တဒွယံ၊

ဒေါသနှင့်ယှဉ်သော စိတ်နှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းတည်း။

paṭighasampayuttacittadvayaṃ,

it is the combinationof the two consciousness associated with hatred (Dosa)

368

သမောဟန္တိ၊

သမောဟံဟူသည်ကား။

samohanti,

samohaṃ means

369

ဝိစိကိစ္ဆုဒ္ဓစ္စသဟဂတစိတ္တဒွယမ္ပိ၊

ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်နှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းသည်လည်း။

vicikicchuddhaccasahagatacittadvayampi,

also the combination of two consciousness such as the consciousness together with doubt (Vicikicchā) and the consciousness together with restlessness (Uddhacca)

370

ဝဋ္ဋတိ၊

သင့်၏။

vaṭṭati,

it is proper

371

သဗ္ဗာကုသလစိတ္တာနိပိ၊

အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်တို့သည်လည်း။

sabbākusalacittānipi,

also all unwholesome consciousness

372

ဝဋ္ဋန္တိ၊

သင့်ကုန်၏။

vaṭṭanti,

are proper

373

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

374

မောဟော၊

မောဟသည်။

moho,

the ignorance (Moha)

375

သဗ္ဗာကုသလေ၊

အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ်၌။

sabbākusale,

in all unwholesome consciousness

376

ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊

ဖြစ်၏။

uppajjati,

is

377

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

378

ဝုတ္တံ၊

ဆိုအပ်၏။

vuttaṃ,

it is said

379

ဣတော သမုဋ္ဌာနာတိ၊

ဣတော သမုဌာနာ ဟူသည်ကား။

ito samuṭṭhānāti,

ito samuṭṭhānā means

380

ဧတေသံ အကုသလာနံ၊

ဤအကုသိုလ်တို့အား။

etesaṃ akusalānaṃ,

to these unwholesome deeds

381

ဣတော သရာဂါဒိစိတ္တတော၊

ဤသရာဂအစရှိသောစိတ်မှ။

ito sarāgādicittato,

from this consciousness together with lust (Sarāga), etc,...

382

သမုဋ္ဌာနံ၊

ဖြစ်သည်ဖြစ်၍။

samuṭṭhānaṃ,

rising

383

ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊

ဖြစ်၏။

uppajjati,

is

384

ဣတိ တသ္မာ၊

ထိုကြောင့်။

iti tasmā,

therefore

385

ဣတော သမုဋ္ဌာနာ၊

ဣတော သမုဋ္ဌာနမည်ကုန်၏။

ito samuṭṭhānā,

it is called/named ito samuṭṭhāna

386

ကုဟိန္တိ၊

ကုဟိံဟူသည်ကား။

kuhinti,

kuhiṃ means

387

ကတရံ၊

အဘယ်မည်သော။

kataraṃ,

which

388

ဌာနံ၊

အရပ်သို့။

ṭhānaṃ,

place

389

ပါပုဏိတွာ၊

ရောက်၍။

pāpuṇitvā,

having reached/arrived at

390

အပရိသေသာ၊

အကြွင်းမဲ့။

aparisesā,

without any remainder

391

နိရုဇ္ဈန္တိ၊

ချူပ်ကုန်သနည်း။

nirujjhanti,

Does it cease?

392

ဣတိ အယံ၊

ဤသည်ကား။

iti ayaṃ,

this

393

အတ္ထော၊

အနက်တည်း။

attho,

is the meaning

394

ဧတ္ထေတေတိ၊

ဧတ္ထေတေ ဟူသည်ကား။

ettheteti,

etthete means

395

သောတာပတ္တိဖလေ၊

သောတာပတ္တိဖိုလ်ဟူသောအနက်၌။

sotāpattiphale,

in the meaning of Sotāpattiphala (the fruit of entering the stream)

396

ဘုမ္မံ၊

သတ္တမီဝိဘတ်တည်း။

bhummaṃ,

is the preposition in the locative case

397

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

398

ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ၊

ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည်။

pātimokkhasaṃvarasīlaṃ,

Pātimokkhasaṃvarasīla (the morality consisting in restraint with regard to the disciplinary code)

399

သောတာပတ္တိဖလေ၊

သောတာပတ္တိဖိုလ်၌။

sotāpattiphale,

in the Sotāpatti frution

400

ပရိပုဏ္ဏံ၊

ပြည့်စုံသည်။

paripuṇṇaṃ,

full of perfect

401

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

is

402

တံဋ္ဌာနံ၊

ထိုသောတာပတ္တိဖိုလ်တည်းဟူသော အရပ်သို့။

taṃṭṭhānaṃ,

there/to the place which is the Sotāpatti frution

403

ပတွာ၊

ရောက်၍။

patvā,

having reached

404

အကုသလသီလံ၊

အကုသိုလ်တည်းဟူသော သီလသည်။

akusalasīlaṃ,

the morality which is unwholesome

405

အသေသံ၊

အကြွင်းမဲ့။

asesaṃ,

without any remainder

406

နိရုဇ္ဈတိ၊

ချုပ်၏။

nirujjhati,

ceases

407

စ၊

ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။

ca,

that is to say continuously

408

အကုသလသီလန္တိ ဧတံ၊

အကုသလသီလံဟူသော ဤအမည်သည်။

akusalasīlanti etaṃ,

the name of Akusalasīlaṃ

409

ဒုဿီလဿ၊

ကိုယ်နှုတ်ကို ကောင်းစွာ မထားနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်၏။

dussīlassa,

of the person who cannot observe bodily action and verbal action

410

အဓိဝစနံ၊

အမည်တည်း။

adhivacanaṃ,

is the name

411

ဣတိ၊

ဤသို့။

iti,

thus

412

ဝေဒိတဗ္ဗံ၊

သိအပ်၏။

veditabbaṃ,

it is known

413

အကုသလာနံ သီလာနံ နိရောဓာယ ပဋိပန္နေတိ ဧတ္ထ၊

အကုသလာနံ သီလာနံ နိရောဓာယ ပဋိပန္နောဟူသော ဤပါဌ်၌။

akusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanneti ettha,

in this Pāḷi such as akusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno

414

ယာဝ သောတပတ္တိမဂ္ဂါ၊

အကြင်သောတာပတ္တိမဂ်တိုင်အောင်။

yāva sotapattimaggā,

until the Sotāpatti path

415

နိရောဓာယ၊

ချုပ်ခြင်းငှါ။

nirodhāya,

to cease

416

ပဋိပန္နော နာမ၊

ကျင့်ဆဲမည်သည်။

paṭipanno nāma,

practising

417

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

418

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

419

ဖလပတ္တေ၊

သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော်။

phalapatte,

if reaching Sotāpatti frution

420

တေ၊

ထိုအကုသိုလ်တို့သည်။

te,

those unwholesome deeds

421

နိရောဓိတာ နာမ၊

ချုပ်ပြီးသည်မည်ကုန်သည်။

nirodhitā nāma,

named that (those unwholesome deeds) are ceased

422

ဟောန္တိ၊

ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

it is

423

ဝီတရာဂန္တိအာဒီဟိ၊

ဝီတရာဂံ ဤသို့အစရှိသောပါဌ်တို့ဖြင့်။

vītarāgantiādīhi,

by the Pāḷi such as vītarāgaṃ, etc,…

424

အဋ္ဌဝိဓံ၊

ရှစ်ပါးအပြားရှိသော။

aṭṭhavidhaṃ,

eight

425

ကာမာဝစရကုသလစိတ္တမေဝ၊

ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်ကိုသာလျှင်။

kāmāvacarakusalacittameva,

only the sense-sphere wholesome consciousness

426

ဝုတ္တံ၊

ဟောတော်မူအပ်၏။

vuttaṃ,

is preached

427

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

428

ဧတေန၊

ဤကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်ကြောင့်။

etena,

because of this sense-sphere wholesome consciousness

429

ကုသလသီလံ၊

ကုသိုလ်သီလသည်။

kusalasīlaṃ,

the wholesome morality

430

သမုဋ္ဌာတိ၊

ဖြစ်၏။

samuṭṭhāti,

rises

431

သီလဝါ ဟောတီတိ၊

သီလဝါ ဟောတိဟူသည်ကား။

sīlavā hotīti,

sīlavā hoti means

432

သီလသမ္ပန္နော၊

သီလနှင့်ပြည့်စုံသည်။

sīlasampanno,

endowed with morality

433

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

434

ဂုဏသမန္နောစ၊

ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသည်သာလျှင်တည်း။

guṇasampannoca,

it is endowed with quality

435

သီလမယောတိ၊

သီလမယော ဟူသည်ကား။

sīlamayoti,

sīlamayo means

436

ဧတ္တာဝတာ၊

ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သီလဖြင့်။

ettāvatā,

by this much morality of the Arahanta persons

437

အလံ၊

တံပြီ။

alaṃ,

it is enough

438

ဣတော၊

ဤရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သီလထက်။

ito,

from the morality of the Arahanta persons

439

ကိဉ္စိ၊

တစုံတခုသော။

kiñci,

something

440

ဥတ္တရိ၊

အလွန်။

uttari,

beyond

441

ကရဏီယံ၊

ပြုဘွယ်ကိစ္စသည်။

karaṇīyaṃ,

duty

442

နတ္ထိ၊

မရှိ။

natthi,

there is no

443

ဣတိ ဧဝံ၊

ဤသို့။

iti evaṃ,

thus

444

သီလမယောဝ၊

သီလမယမည်သည်သာလျှင်။

sīlamayova,

only that it is named Sīlamaya

445

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

446

ယတ္ထဿ တေတိ၊

ယတ္ထဿ တေ ဟူသည်ကား။

yatthassa teti,

yatthassa te means

447

အရဟတ္တဖလေ၊

အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အနက်၌။

arahattaphale,

in the meaning of Arahatta frution

448

ဘုမ္မံ၊

သတ္တမီဝိဘတ်တည်း။

bhummaṃ,

it is the preposition in the locative case

449

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

450

အရဟတ္တဖလံ၊

အရဟတ္တဖိုလ်သို့။

arahattaphalaṃ,

the Arahatta frution

451

ပတွာ၊

ရောက်၍။

patvā,

having attained

452

အကုသလသီလံ၊

အကုသိုလ်သီလသည်။

akusalasīlaṃ,

the unwholesome morality

453

အသေသံ၊

အကြွင်းမဲ့။

asesaṃ,

without any remainder

454

နိရုဇ္ဈတိ၊

ချုပ်၏။

nirujjhati,

ceases

455

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောတိ ဧတ္ထ၊

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောဟူသော ဤပါဌ်၌။

nirodhāya paṭipannoti ettha,

in this Pāḷi such as nirodhāya paṭipanno

456

ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ၊

အရဟတ္တမဂ်တိုင်အောင်။

yāva arahattamaggā,

until the Arahatta path

457

နိရောဓာယ၊

ချုပ်ခြင်းငှါ။

nirodhāya,

to cease

458

ပဋိပန္နော နာမ၊

ကျင့်ဆဲမည်သည်။

paṭipanno nāma,

practising

459

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

460

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

461

ဖလပတ္တေ၊

အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော်။

phalapatte,

when attaining the Arahatta frution

462

တေ အကုသလသီလာ၊

ထိုအကုသိုလ်သီလတို့သည်။

te akusalasīlā,

those unwholesome moralities

463

နိရောဓိတာ နာမ၊

ချုပ်ပြီးသည် မည်ကုန်သည်။

nirodhitā nāma,

named that (those unwholesome moralities) had ceased

464

ဟောန္တိ၊

ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

it is

465

ကာမသညာဒီသု၊

ကာမသညာ အစရှိသည်တို့တွင်။

kāmasaññādīsu,

in the kāmasaññā, etc,…

466

ကာမသညာ၊

ကာမသညာသည်။

kāmasaññā,

the kāmasaññā

467

အဋ္ဌလောဘသဟဂတစိတ္တသဟဇာတာ၊

ရှစ်ပါးသော လောဘသဟဂုဏ်စိတ်နှင့် တကွဖြစ်ကုန်၏။

aṭṭhalobhasahagatacittasahajātā,

is together with eight types of consciousness accompanied by greed

468

ဣတရာ၊

ဤမှတပါးကုန်သော။

itarā,

the other

469

ဒွေ၊

နှစ်ပါးကုန်သော ဗျာပါဒသညာ ဝိဟိံသာသညာတို့သည်။

dve,

two kinds of Byāpādasaññā (the perception of ill wil and Vihiṃsāsaññā (the perception of cruelty)

470

ဒေါမနဿသဟဂတစိတ္တဒွယေန၊

ဒေါမနဿသဟဂုဏ်စိတ် နှစ်ခုတို့၏ အပေါင်းနှင့်။

domanassasahagatacittadvayena,

the combination of two kinds of consciousness accompanied by displeasure

471

သဟဇာတာ၊

တကွဖြစ်ကုန်၏။

sahajātā,

are together with

472

ပဌမံ ဈာနန္တိ၊

ပဌမံ ဈာနံ ဟူသည်ကား။

paṭhamaṃ jhānanti,

paṭhamaṃ jhānaṃ means

paṭhamajjhānanti in the Nissaya

473

အနာဂါမိဖလပဌမဇ္ဈာနံ၊

အနာဂါမိဖိုလ်နှင့်တကွဖြစ်သော ပဌမဈာန်တည်း။

anāgāmiphalapaṭhamajjhānaṃ,

the first Jhāna accompanied by the Anāgāmi frution

474

ဧတ္ထေတေတိ၊

ဧတ္ထေတေ ဟူသည်ကား။

ettheteti,

etthete means

475

အနာဂါမိဖလေ၊

အနာဂါမိဖိုလ်ဟူသောအနက်၌။

anāgāmiphale,

in the meaning of Anāgāmi frution

476

ဘုမ္မံ၊

သတ္တမီဝိဘတ်တည်း။

bhummaṃ,

the preposition in the locative case

477

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

478

အနာဂါမိဖလံ၊

အနာဂါမိဖိုလ်သို့။

anāgāmiphalaṃ,

the Anāgāmi frution

479

ပတွာ၊

ရောက်၍။

patvā,

having attained

480

အကုသလသင်္ကပါ၊

အကုသိုလ်သင်္ကပတို့သည်။

akusalasaṅkappā,

the unwholesome thoughts

481

အပရိသေသာ၊

အကြွင်းမဲ့။

aparisesā,

without any remainder

482

နိရုဇ္ဈန္တိ၊

ချုပ်ကုန်၏။

nirujjhanti,

cease

483

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောတိ ဧတ္ထ၊

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောဟူသော ဤပါဌ်၌။

nirodhāya paṭipannoti ettha,

in this Pāḷi such as nirodhāya paṭipanno

484

ယာဝ အနာဂါမိမဂ္ဂါ၊

အနာဂါမိမဂ်တိုင်အောင်။

yāva anāgāmimaggā,

until the Anāgāmi path

485

နိရောဓာယ၊

ချုပ်ခြင်းငှါ။

nirodhāya,

to cease

486

ပဋိပန္နော နာမ၊

ကျင့်ဆဲမည်သည်။

paṭipanno nāma,

practising

487

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

488

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

489

ဖလပတ္တေ၊

အနာဂါမိဖိုလ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော်။

phalapatte,

when attaining the Anāgāmi frution

490

တေ အကုသလသင်္ကပ္ပါ၊

ထိုအကုသိုလ်သင်္ကပ္ပတို့သည်။

te akusalasaṅkappā,

those unwholesome thoughts

491

နိရောဓိတာ နာမ၊

ချုပ်ပြီးသည်မည်ကုန်သည်။

nirodhitā nāma,

named that (those unwholesome thoughts) had ceased

492

ဟောန္တိ၊

ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

it is

493

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

494

နေက္ခမ္မသညာဒယော၊

နေက္ခမ္မသညာအစရှိကုန်သော။

nekkhammasaññādayo,

the perception of renunciation (nekkhammasaññā), etc,…

495

တေပိ၊

ထိုသညာတို့သည်လည်း။

tepi,

also those perceptions

496

အဋ္ဌကာမာဝစရကုသလ သဟဇာတသညာဝ၊

ရှစ်ပါးသော ကာမာဝစရကုသိုလ်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သော သညာအစရှိသည်တို့သည်သာလျှင်။

aṭṭhakāmāvacarakusala sahajātasaññāva,

only the perception, etc,… accompanied by the eight sense-sphere wholesome deeds

497

ဧတ္ထေတေတိ၊

ဧတ္ထေတေ ဟူသည်ကား။

ettheteti,

etthete means

498

အရဟတ္တဖလေ၊

အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသောအနက်၌။

arahattaphale,

in the meaning of Arahatta frution

499

ဘုမ္မံ၊

သတ္တမီဝိဘတ်တည်း။

bhummaṃ,

the preposition in the locative case

500

ဟိ သစ္စံ၊

မှန်၏။

hi saccaṃ,

it is right

501

ဒုတိယဇ္ဈာနိကံ၊

ဒုတိယဈာန်းနှင့်ယှဉ်သော။

dutiyajjhānikaṃ,

associated with the second Jhāna

502

အရဟတ္တဖလံ၊

အရဟတ္တဖိုလ်သို့။

arahattaphalaṃ,

the Arahatta frution

503

ပါပုဏိတွာ၊

ရောက်၍။

pāpuṇitvā,

having attained

504

ကုသလသင်္ကပ္ပါ၊

ကုသိုလ်သင်္ကပ္ပတို့သည်။

kusalasaṅkappā,

the wholesome thoughts

505

အပရိသေသာ၊

အကြွင်းမဲ့။

aparisesā,

without any remainder

506

နိရုဇ္ဈန္တိ၊

ချူပ်ကုန်၏။

nirujjhanti,

cease

507

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောတိ ဧတ္ထ၊

နိရောဓာယ ပဋိပန္နောဟူသော ဤပါဌ်၌။

nirodhāya paṭipannoti ettha,

in this Pāḷi such as nirodhāya paṭipanno

508

ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ၊

အရဟတ္တမဂ်တိုင်အောင်။

yāva arahattamaggā,

until the Arahatta path

509

နိရောဓာယ၊

ချုပ်ခြင်းငှါ။

nirodhāya,

to cease

510

ပဋိပန္နော နာမ၊

ကျင့်ဆဲမည်သည်။

paṭipanno nāma,

practising

511

ဟောတိ၊

ဖြစ်၏။

hoti,

it is

512

ပန၊

အနွယမှတပါး ဗျတိရိက်ကို ဆိုဦးအံ့။

pana,

that is to say Byatireka after Anvaya

513

ဖလပတ္တေ၊

အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော်။

phalapatte,

when attaining the Arahatta frution

514

တေ ကုသလသင်္ကပ္ပါ၊

ထိုကုသိုလ်သင်္ကပ္ပတို့သည်။

te kusalasaṅkappā,

those wholesome thoughts

515

နိရောဓိတာ နာမ၊

ချုပ်ပြီးသည်မည်ကုန်သည်။

nirodhitā nāma,

named that (those wholesome thoughts) had ceased

516

ဟောန္တိ၊

ဖြစ်ကုန်၏။

honti,

it is

517

သေသံ၊

ကြွင်းကျန်သော စကားရပ်သည်။

sesaṃ,

the remaining words

518

သဗ္ဗတ္ထ၊

အလုံးစုံသောအရာ၌။

sabbattha,

everywhere

519

ဥတ္တာနမေဝ၊

ပေါ်သည်သာလျှင်တည်း။

uttānameva,

manifest

520

ဣတိ၊

ဤသည်လျှင် သမဏမုဏ္ဍိကသုတ်၏ အဘွင့်အပြီးတည်း။

iti,

this is the end of the definition of Samaṇamuṇḍika discourse

521

အဋ္ဌမံ၊

ရှစ်ခုမြောက်သော။

aṭṭhamaṃ,

the eighth

522

သမဏမုဏ္ဍိကသုတ္တံ၊

သမဏမုဏ္ဍိကသုတ်သည်။

samaṇamuṇḍikasuttaṃ,

Samaṇamuṇḍika discourse

523

နိဋ္ဌိတံ၊

ပြီးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။

niṭṭhitaṃ,

has arisen at the ent